Żywot Starca Paisjusza Hagioryty

Z PRZEDMOWY

W ostatnich latach ukazały się różne książki i publikacje o Błogosławionym Starcu Paisjuszu Hagiorycie. Rzeczywiście przyniosły one duchową korzyść wielu ludziom i uczyniły imię Starca jeszcze bardziej znanym. Jednak w zasadzie jest w nich mowa o nauczaniu i cudach Starca Paisjusza. Informacje biograficzne zawarte w tych książkach są minimalne.

W przekonaniu o konieczności opracowania systematycznej biografii ojca Paisjusza, jeden z jego duchowych synów – nasz Starzec, ojciec Izaak – postanowił wziąć ten trud na swoje barki. Ojciec Izaak wraz z mnichami swojego bractwa rozpoczął opracowywanie „Żywota” Starca Paisjusza mniej więcej w dwa lata po jego śmierci (Starzec Paisjusz spoczął w Panu 29 czerwca/12 lipca 1994 roku). Praca bliska była zakończenia, kiedy śmierć samego ojca Izaaka (3/16 lipca 1998 roku) odsunęła jej wydanie na nieokreślony czas.

„Żywot” pozostawał nieopublikowany, wymagał jeszcze poprawek i uzupełnień. Tymczasem z powodu trudności, jakie wynikły po śmierci naszego Starca, ojca Izaaka, nie mogliśmy kontynuować pracy nad książką. Poza tym, uświadamiając sobie naszą oczywistą niezdolność do tak odpowiedzialnej pracy, przez ponad trzy lata w ogóle baliśmy się tknąć „Żywot”.

Do zakończenia pracy skłaniało nas pragnienie naszego Starca, ojca Izaaka i praca, jaką włożył w to, aby „Żywot” Starca Paisjusza ujrzał światło dzienne. Poza tym wielu braci i sióstr w Chrystusie także zachęcało nas, byśmy doprowadzili rzecz do końca.

Czasami opadały nam ręce. Byliśmy gotowi zaniechać tej nadzwyczaj skomplikowanej i odpowiedzialnej pracy. Ogarniała nas obawa, że zniekształcimy wizerunek Starca i zamiast pożytku przyniesiemy duchową szkodę i zgorszenie. Czuliśmy się jak małe dzieci, które próbując mówić o czymś wielkim, przekraczającym ich miarę, nie znajdują słów i nie potrafią wyrazić tego, co chcą.

Za życia ojca Paisjusza nie uważaliśmy za konieczne zapisywać jego słowa, fotografować go albo zbierać o nim dane biograficzne po to, by kiedyś stworzyć jego życiorys. Zadowalała nas sama jego obecność, wystarczało nam to, że widzieliśmy go i słuchali. Możliwe, że ktoś uzna to za zaniechanie. Jednak nasze sumienie jest spokojne, ponieważ nie robiliśmy niczego, co mogłoby mu sprawić przykrość.

Jedynym wyjątkiem były nieliczne notatki, zrobione przez nas po to, by nie zapomnieć odpowiedzi Starca na nasze liczne pytania, związane z naszym codziennym życiem monastycznym. Odpowiadając nam, Starzec przytaczał przykłady z własnego doświadczenia ascetycznego, opowiadał o przeżytych przez siebie nadprzyrodzonych zdarzeniach i demonicznych pokusach. Jednak opieraliśmy się zasadniczo na tym, co zachowało się w naszej pamięci. Wiele z tego, co zapamiętaliśmy, słyszeliśmy od niego wielokrotnie. I teraz – ku wspólnemu pożytkowi naszych braci i sióstr przenosimy na papier jego słowa, nakreślone przez niego w naszych sercach.

SPIS RZECZY

Przedmowa

CZĘŚĆ PIERWSZA

OBSZERNY ŻYCIORYS STARCA

Rozdział pierwszy

PRZODKOWIE Z CIAŁA IZ DUCHA

Akryckie Farasy

Rodzina Starca

Chrzest i wyjazd ze stron rodzinnych

Rozdział drugi

PRZYGOTOWAWCZE LEKCJE ASCEZY

Wychowanie w „nauce i zakonie Pańskim”

Dziecięcy ascetyzm

Ciesielskie rzemiosło

Błogosławiony młodzieniec

Prowadzony przez Krzyż

Boże objawienie

Przygotowanie do życia monastycznego

Troska o innych

Zagrożenia i próby

Oparcie dla rodziny

Rozdział trzeci

SŁUŻBA WOJSKOWA

Pobożny radiotelegrafista

Niedole

Ćwiczenia duchowe i doświadczenia

Poświęcenie dla innych

Dobrodziejstwa i oszczerstwa

Uratowanie oddziału

Poświęcenie

Modlitwy pod ostrzałem

Niepodporządkowanie się bluźniercy

Rozdział czwarty

POSZUKIWANIA I PRZYGOTOWANIE

Pierwszy pobyt na Świętej Górze

Praca i przygotowanie

Rozdział piąty

MNICH W CENOBITYCZNYM MONASTERZE ESFIGMENU

Przeszkody przed odejściem od świata

Mieszkaniec monasteru Esfigmenu

Próby i posługi

Początki ascezy

„Napełniła mnie ogniem miłość moich bliskich”

Biesowskie zwidy

Postrzyżyny w riasofor

Drżący Baranek

Pogrążony w kontemplacji

Posługa do krwi

Spłynięcie Łaski Bożej

Odejście do hezychasterii

Rozdział szósty

WIDIORYTMICZNYM MONASTERZE FILOTEU

Nowicjusz u Starca

Gorliwy pracownik i skryty asceta

Podszepty pychy

Żarciki rogatego

Staranie o pomoc bliźniemu

Wyjazd do Konitsy na leczenie

Opatrzność Boża

Postrzyżyny w mantiję

Łączność ze świątobliwymi ojcami

Błogosławieństwo od Przenajświętszej Bogarodzicy

Doznane objawienie

Rozdział siódmy

W MONASTERZE STOMION

Odbudowa monasteru

Szacunek dla monasteru

W przepaść za świętością

Sprowadzenie relikwii świętego Arseniusza

Prace, asceza i hezychia

Opiekun biednych i sierot

Męczeński stosunek do pokus

Walka z sekciarzami i heretykami

„Wiedziony Duchem…”

Napaści biesów

Ocalenie zrządzeniem Opatrzności Bożej

Nocne widzenie Przenajświętszej Bogurodzicy

Diabelskie przywidzenie

Przyjaźń z dzikimi zwierzętami

Inne wydarzenia tego okresu

Opuszczenie Stomionu

Rozdział ósmy

PUSTELNIK NA ŚWIĘTEJ GÓRZE SYNAJ

Wyjazd na Synaj

Zesłanie deszczu

Błogosławione życie pustelnicze

Cudowna Święta Komunia

Rękodzieło i jałmużna

„I był kuszony na pustyni…”

Przyjaciele pustelnika

Beznamiętność świętych Joachima i Anny

Wkelii świętych Czterdziestu Męczenników

Zgon matki Starca

Nazwisko Kazandzakisa

Niedopuszczenie do Komunii św. i Boskie pocieszenie

Niewidzialne zmagania i niewysłowiony stan

Pożegnanie ze słodką pustynią

Rozdział dziewiąty

WSKICIEIWIRON

Hezychia czy bractwo ?

Różne strony życia w skicie

Pomoc duszy zmarłego

Interwencja Świętego Jana Chrzciciela

Złość diabelska

Postrzyżyny w wielką schimę

Pokarm z rąk Anioła

Operacja pluć

Założenie hezychasterii

Rozdział dziesiąty

NA PUSTKOWIU KATOUNAKIA

W ubogiej kaliwii św. Hipacjusza

Podarki dla ascety

Opętany

Ubóstwo Starca

„Dobra obłuda”

Najsłodsze światło

Rozdział jedenasty

W KALIWII ŚWIĘTEGO KRZYŻA

Wmonasterze Stawronikita

Śmierć ojca Tichona

Życie w kaliwii Świętego Krzyża

„Światło na mej drodze”

Ukazanie się świętego Arseniusza

Ojciec Tichon i kusiciel

Pielgrzymka na wyspę Tinos

Omamiony mnich

Współczując choremu

Riasy i drzewo oliwne

Podróż do Farasy

Święta Eufemia

Diabelskie żarty

Widzenie duszy zmarłego mnicha

Gil o imieniu Olet

Ocalenie od śmierci

Potępiona dusza

Modlitwa za biesy

GeorgakiszTybetu

Podróż do Australii

Nocny gość

Objawienie Chrystusa

Ryba posłana przez Boga

Drogi i samochody

Ikona promieniująca światłem

„Święty, z którym postąpiono bardzo niesprawiedliwie”

Tłum biesów

Niezwykły obrońca

„Pomódl się, a niebo ześle deszcz”

Anioł Stróż

Świadectwa pielgrzymów

Świadectwo spowiednika Starca

Wsparcie młodego mnicha

Niezapomniana wizyta

Milczenie ptaków

Niezwykłe święto ołtarzowe

Starzec odpowiada „po swojemu”

Święta Liturgia w kaliwii Świętego Krzyża

Bóg jest obowiązany pomagać człowiekowi

Przenikliwość Starca

Zabawne wydarzenia i aforyzmy Starca

Rozdział dwunasty

WPANAGUDZIE. ODDANIE SIEBIE TYM, KTÓRZY CIERPIĄ

Przeprowadzka do kelii Panaguda

Święci Pantelejmon i Lucylian

„Pocieszajcie mój lud”

Ukazanie się świętego męczennika Błażeja

Wonność ikony „Godne jest”

Relikwie świętego Kośmy Protosa

„Koza” na poddaszu

Kelia zalana Światłością

Obietnica Przenajświętszej Bogarodzicy

Podróż do Ziemi Świętej i na Synaj

Działanie Łaski Bożej

Widzenie modlącego się dziecka

„Pobłogosław mnie, mój Chryste… ”

Straszne widzenie

Przenajświętsza Bogarodzica

O antychryście, liczbie 666 i nowych dowodach tożsamości

Wonność świętych relikwii

Operacja przepukliny

Bluźnierczy film

Widzenie Łaski Kapłaństwa

„Przemienienie”

Świadectwa pielgrzymów

Odpowiedź na myśl

Niezwykła wizyta

„Przecież ty masz połamane nogi”

Uzdrowienia chorych

„Zdobędziemy Konstantynopol”

„Poproś ją o wybaczenie”

„Miej szlachetność duchową”

Znak dany łampadą

„Oni idą… ”

Skruszony wyznawca Kryszny

Uczeń guru

Starzec i młodzi

Rozdział trzynasty

CHOROBA I BŁOGOSŁAWIONA ŚMIERĆ

Cierpienia i choroby

„Coś się ze mną stało”

Na granicy wytrzymałości

Ostatni wyjazd ze Świętej Góry. Dalszy postęp choroby

Dary dla ludzi w męczeńskich cierpieniach

Błogosławiona i cicha śmierć

Rozdział czternasty

POŚMIERTNE CUDA

„Nie opuści nas”

Wonność

Wypędzenie biesa

Ocalenie dziecka

Widzenie we śnie

Cudowne widzenie i pomoc

Namacalna obecność

Pomoc Starca w wypadkach drogowych

Wskrzeszenie ze śmierci duchowe]

Szalik Starca leczy raka

Uzdrowienie opętanej

Uzdrowienie oślepionego oka

CZĘŚĆ DRUGA

CNOTY, DARY I OFIARA STARCA DLA ŚWIATA

Rozdział pierwszy

CNOTY STARCA

Zupelne wyrzeczenie się świata

Posłuszeństwo

„Błogosławiona i bogata pokora”

Czyniący i głoszący pokutę

Ubóstwo

„Chciwość ascezy”

„Pracując i czyniąc własnymi rękami”

Wonność pobożności

„Ukochaj sprawiedliwość”

Filotymia

Ufność w Opatrzność Bożą

Anioł pokoju

Kaganek rozpoznania

Admirator hezychii

Czuwanie

Modlitwa i reguła modlitewna Starca

Beznamiętność

Szlachetna miłość

Rozdział drugi

DARY ŁASKI STARCA

Przezwyciężenie praw natury

Pojednanie ze stworzeniem

Modlący się za cały świat

Błogosławiony nauczyciel

Dar pocieszania

Zmagający się i wypędzający demony

Ukazywanie się biesów

Uzdrowienie opętanych

„Olejek wylany”

Znajomość obcych języków

Niezwykle przemieszczenia w przestrzeni

Wysłuchiwanie modlitw i próśb o pomoc

Wiedza o stanie zmarłych

Świadectwa o jasnowidzeniu

Łaska uzdrawiania

Objawienia świętych

Źródło Światłości Niestworzonej

Rozdział trzeci

DARY STARCA DLA ŚWIATA

„Przewodnik pustelni”

Służenie ludziom z pustelni

Wyjazdy w świat

Szermierz Tradycji

Do Matki Cerkwi

Wierny syn ojczyzny

UZUPEŁNIENIE

Wygląd zewnętrzny, charakter i wrodzone zdolności Starca

ZAMIAST EPILOGU

Wybór pouczeń Starca

DUCHOWY TESTAMENT STARCA