Starzec Awwakum Athoski

Nakładem Wydawnictwa Warszawskiej Metropolii Prawosławnej jesienią tego roku ukazała się książka o niezwykłym człowieku – pochodzącym ze szlacheckiego rodu mnichu, który urodził się na Zakarpaciu, pierwsze dojrzałe lata swojego życia spędził w Monasterze św. Onufrego w Jabłecznej, a resztę ziemskiego pielgrzymowania odbył w Monasterze św. Pantelejmona na Świętej Górze Athos. W „Słowie wstępnym” do książki metropolita warszawski i całej Polski Sawa pisze tak: „Drodzy Czytelnicy! Trzymacie w dłoniach książkę o athoskim ascecie i starcu, hieroschimni­chu Awwakumie (Wakarowie; 1899-1972), uczniu św. Aleksego (Kabaluka) Karpackiego i św. Sylwana z Athosu. Początkowe duchowe kształtowanie się tego ascety odbywało się pod wpływem mnichów naszego Stauropigialnego Monasteru św. Onufrego w Jabłecznej, wśród których byli św. Aleksy (Kabaluk) i krewny o. Awwakuma – ihumen Mateusz (Wakarow). Z tego powodu żywot starca Awwakuma przedstawia szczególne zainteresowanie i wartość dla nas, prawosławnych chrześcijan żyjących w Polsce”. Nawiązując do roli Athosu dla Prawosławia i jego związków z Polską, zwierzchnik naszej Cerkwi pisze następnie o powrocie zakarpackich mnichów na ojcowiznę: „Po odbyciu niezbędnej nauki w monasterze jabłeczyńskim powróci­li oni do swojej ojczyzny, na Zakarpacie, gdzie w 1919 roku we wsi Iza założyli pierwszy w tym regionie Prawosławny Monaster św. Mikołaja. Na czele mniszej wspólnoty stanęli wychowankowie monasteru w Jabłecznej: o. Aleksy (Kabaluk) i o. Mateusz (Wakarow), który później został ihume­nem tego klasztoru. Monaster ten, będący ostoją Prawosławia w regionie zakarpackim, powstał i działał pod bezpośrednim wpływem duchowym monasteru jabłeczyńskiego, z którego przejęto tradycje monastyczne, dzie­dzictwo i regułę monastyczną (ustaw). To właśnie w tym pierwszym na Zakarpaciu monasterze prawosławnym, pośród innych nowo nawróconych młodych mieszkańców Zakarpacia, w la­tach 20. XX wieku pod duchowym kierownictwem św. Aleksego (Kabaluka) i ihumena Mateusza (Wakarowa) duchowo kształtował się przyszły starzec athoski hieroschimnich Awwakum (Wakarow). W ten sposób, poprzez wy­bitnych wychowanków monasteru jabłeczyńskiego, o. Awwakum stał się również duchowym kontynuatorem tradycji i dziedzictwa tej monastycznej ostoi Prawosławia na naszych ziemiach”.

Warto odnotować, że na Świętej Górze starzec Awwakum był bliski duchowo św. Sofroniuszowi z Essex, św. Paisjuszowi Hagiorycie, św. Tichonowi Athoskiemu, św. Porfiriuszowi Kawsokaliwicie, św. Efremowi z Katunaki i wielu innym athoskim starcom. Zamieszkiwanie w Ogrodzie Bogarodzicy i bezpośrednie relacje z tamtejszymi starcami duchowo ukształtowały bohatera prezentowanej książki. Opis jego życia i działalności jest efektem długoletniej benedyktyńskiej pracy ukraińskiego naukowca Serhija Szumyły. Oczom czytelników odkrywa on niezna­ne dotąd karty życia starca Awwakuma, skupionego na zdobywaniu pokoju ducha i modli­tewnym zagłębieniu w siebie. „Odziedziczywszy po św. Sylwanie z Athosu dar nieustannej modlitwy serca, starzec Awwakum w tajemnicy przed świa­tem zewnętrznym podejmował ten trud duchowy ze szczególną gorliwością. W naszych pełnych zgiełku czasach wielu wierzących dostępuje uzdrowie­nia dzięki modlitwom przed relikwiami starca Awwakuma, co stanowi wy­raźne świadectwo jego miłości do Boga i jego świętego życia” – pisze metropolita Sawa.

Z kolei metropolita Dioklei Kallistos (Ware) w swym „Słowie wstępnym” do pracy podkreśla, że „Athos jako duchowa latarnia morska od dawna przyciąga tych, którzy pragną trudzić się w prawdziwym życiu monastycznym. Tak stało się też z przyszłym starcem Awwakumem, który przybył na Świętą Górę z bło­gosławieństwa świętego Aleksego Karpackiego. Jego intencja była szczera i świadoma, skoro później poświęcił Athosowi całe swoje życie, spędzając pięćdziesiąt lat na modlitwach i trudach w Monasterze św. Pantelejmona”.

Nadmienić należy, że prezentowana książka doczekała się już wydań w kilku językach: rosyjskim, angielskim i gruzińskim. Dodatkowo ubogaca ją wkładka prezentująca reprodukcje zdjęć i dokumentów związanych z bohaterem książki. Z kolei schludną okładkę ubogacają praktyczne skrzydełka-zakładki, które z pewnością pomogą w lekturze pracy, do której serdecznie zachęcam.

Jarosław Charkiewicz

Trzymacie w dłoniach książkę o athoskim ascecie i starcu, hieroschimnichu Awwakumie Wakarowie; 1899-1972), uczniu św. Aleksego (Kabaluka) Karpackiego i św. Sylwana z Athosu. Początkowe duchowe kształtowanie się tego ascety odbywało się pod wpływem mnichów naszego Stauropigialnego Monasteru Św. Onufrego w Jabłecznej, wśród których byli św. Aleksy (Kabaluk) i krewny o. Awwakuma – ihumen Mateusz (Wakarow). Z tego powodu żywot starca Awwakuma przedstawia szczególne zainteresowanie i wartość dla nas, prawosławnych chrześcijan żyjących w Polsce.
+Sawa
Metropolita Warszawski i Całej Polski

Starzec z Athosu, hieroschimnich Awwakum (imię świeckie Andrzej Iwanowicz Wakarow; 1899-1972). urodził się w 1899 roku we wsi Gorinczewo w obwodzie marmaroskim w Austro-Wegrzech (obecnie obwód zakarpacki na Ukrainie). Z błogosławieństwem swojego duchowego ojca, św. Aleksego (Kabaluka) z Karpat, w 1926 roku udał się na Górę Athos, gdzie został mnichem w Monasterze św. Pantelejmona. Tam został duchowym synem św. Sylwana z Athosu. Na Górze Athos przebywał w bliskich stosunkach ze św. Sofroniuszem (Sacharowem) i św. Paisjuszem Hagiorytą. Komunikował się również ze św. Porfiriuszem Kawsokaliwitą, Św. Efremem z Katunaki i wieloma innymi athoskimi starcami. Jego ascetyczna droga rozpoczęła się od prostych praktyk posłuszania w stodole, malarni i młynie. W 1949 roku Rada Starców Monasteru św. Pantelejmona wybrała go na ekonoma lasu klasztornego w Starym Rossiku, a później ekonoma monasteru. W 1951 roku został wybrany na członka Rady Starców monasteru, a w 1959 roku antyprosopa (przedstawiciela w Radzie Świętego Kinotu Athosu. Pełnił te funkcje nieprzerwanie przez 13 lat, przyczyniając się w ten sposób do odrodzenia Monasteru św. Pantelejmona. W 1959 r. biskup katański Kasjan (Biezobrazow), wikariusz Egzarchatu Zachodnioeuropejskiego Patriarchatu Konstantynopolitańskiego, udzielił mu święceń kapłańskich. Przez wiele lat poważnie chorował na raka, ale nadal pokornie znosił cierpienia i wypełniał swoje posłuszania. W nocy z 29 na 30 września 1972 roku starzec Awwakum spokojnie odszedł do wieczności. Pozostawał w jurysdykcji Patriarchatu Konstantynopolitańskiego. Od swojego duchowego ojca, św. Sylwana z Athosu, otrzymał dary posłuszeństwa, pracowitości, współczucia, miłości bliźniego i nieustanne modlitwy serca.

SPIS TREŚCI
Słowo wstępne Metropolity Warszawskiego i Całej Polski Sawy
„Poprzez cuda dokonane dzięki modlitwom starca Awwakuma Pan pokazuje, że jest to rzeczywiście Sługa”. Słowo wstępne metropolity Dioklei Kallistosa (Ware’a)
„Modlitewne wstawiennictwo starca Awwakuma pomoże nam zachować czystość naszej wiary w tych niestabilnych czasach”. Przedmowa w imieniu Towarzystwa „Przyjaciele Góry Athos” (pod patronatem Jego Królewskiej Mości Karola III, Króla Zjednoczonego Królestwa
Wstęp
1. Spadkobierca duchowych starców
2. Zakarpacie – ziemia błogosławiona przez Boga
3. Stary ród Wakarów i odrodzenie Prawosławia na Zakarpaciu
4. Ruch prawosławnych na Zakarpaciu i jego związki z Athosem, Konstantynopolem, Sremskimi Karłowicami i monasterem jabłeczyńskim w Polsce.
5. Z Zakarpacia na Athos
6. Pierwsze posłuszanie w Monasterze św. Pantelejmona na Athosie
7. Nowe mnisze posłuszanie o. Awwakuma w Skicie Krumica
8. Starcy-nauczyciele o. Awwakuma (Wakarowa)
9. Wybór na ekonoma i członka Rady Starców
10. Posłuszanie antyprosopa przy Świętym Kinocie na Athosie
11. Święcenia kapłańskie o. Awwakuma i troska o odbudowę monasteru
12. Świętowanie 1000-lecia Athosu
13. Uzupełnienie „Rossikonu” nowymi mieszkańcami
14. Ostatnie lata posługi o. Awwakuma i wybór nowego ihumena spośród Zakarpatczyków
15. Ostatnie dni i śmierć starca Awwakuma
Zamiast posłowia
Wykaz źródeł
Załączniki
Wspomnienie Jannisa Ipsilantisa o hieroschimnichu Awwakumie
Odkrycie świętych relikwii hieroschimnicha Awwakuma (Wakarowa)
Świadectwo księdza Władimira Kuku o cudzie uzdrowienia podczas odkrycia relikwii starca Awwakuma na Athosie
Świadectwo mniszki Teodory (Orłowej) o uzdrowieniu z raka dzięki modlitwom do starca Awwakuma
Nauki hieroschimnicha Awwakuma (Wakarowa)
Informacje o autorze
Zdjęcia i dokumenty