Rozważania o Bogu i bliźnim

ROZWAŻANIA METROPOLITY ANTONIEGO

Każdy wierzący człowiek biorący udział w nabożeństwach, sakramentach i innych posługach religijnych ma okazję do słuchania kazań, homilii czy rozważań o charakterze teologicznym. Chcąc nie chcąc, często ocenia ich wartość i poziom, a tym samym umiejętności krasomówcze mówcy, jego zdolność do przekazywania często złożonych treści. Łatwość przekazywania wiedzy, przystępność użytych sformułowań, klarowność wypowiedzi – wszystkie te cechy świadczą o mówcy i jego talencie do żywego obcowania ze słuchaczami.

Wszystkie cechy wytrawnego kaznodziei posiadał zmarły kilkanaście lat temu metropolita Antoni (Bloom), którego sprawiedliwie i bez przesady nazwać można jednym z najwybitniejszych prawosławnych kaznodziejów współczesności. Chociaż z domu nie wyniósł on wychowania religijnego, to droga życia pewnego razu doprowadziła go na wykład wybitnego rosyjskiego teologa o. Sergiusza Bułgakowa. Od tego czasu pochłonęła go lektura św. Ewangelii, którą w swoich wspomnieniach określał jako początek pogłębionego życia duchowego. Mając niespełna 30 lat został mnichem, a w wieku 43 lat biskupem. Służył w Zachodnioeuropejskim Egzarchacie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej aż do śmierci w 2003 r., w międzyczasie otrzymując doktoraty honoris causa Moskiewskiej Akademii Duchownej, Kijowskiej Akademii Teologicznej czy Uniwersytetu w Cambridge.

Będąc nietuzinkowym kaznodzieją, metropolita Antoni pozostawił po sobie nie tylko ogromny dorobek pisarski, ale i wiele kazań czy rozważań, które były zapisywane na nośnikach, a następnie wydawane drukiem. W języku polskim wydane zostały jego prace: „Szkoła modlitwy”, „Odwaga modlitwy”, „Rozmowy o śmierci i umieraniu” i stosunkowo niedawno „Obraz Boży w człowieku”.

Kontynuując przybliżanie polskiemu czytelnikowi twórczości metropolity Antoniego, Warszawska Metropolia Prawosławna wydała u schyłku tego roku książkę pt. „Rozważania o Bogu i bliźnim”. To zbiór tekstów zebrany i opracowany przez Annę i Joachima Jelisiejewów, a podzielonych na dwie części. Pierwsza to 101 komentarzy do różnych fragmentów św. Ewangelii czytanych w cerkwiach podczas św. Liturgii. Druga zawiera 11 dłuższych rozważań. Teksty zostały przełożone przez Ałłę Matreńczyk, Joachima Jelisiejewa, Annę Jelisiejew i Jarosława Charkiewicza. Co ważne i wymaga szczególnego podkreślenia: wszystkie środki ze sprzedaży książki zostaną przeznaczone na ukończenie cerkwi Świętej Sofii – Mądrości Bożej w Warszawie.

Komentarze ewangeliczne zawarte w książce urzekają lekkością, komunikatywnością i prostotą. Dotycząc wydarzeń minionych i odległych zawsze znajdują odniesienie w czasach nam współczesnych, co sprawia, że każdy z czytelników może i powinien odnaleźć w nich drogowskazy dla swojego życia. Nieco inny charakter mają zaprezentowane w publikacji rozważania. Są one dłuższe od komentarzy ewangelicznych, dzięki czemu jeszcze głębiej sięgają do meritum poruszanych tematów, co nie stoi w sprzeczności z przystępnością języka, jakim zostały wygłoszone czy napisane.

Nie ma cienia wątpliwości, że prezentowana książka znajdzie swoich wiernych czytelników w osobach duchownych, służąc im za inspirację i ułatwienie w przygotowywaniu własnych kazań i wystąpień. Z pewnością z chęcią i radością wezmą ją również w dłonie osoby interesujące się duchowością i życiem religijnym. I jedni, i drudzy będą po lekturze tej książki bogatsi duchowo, a skoro tak, to pewniej i odważniej, choć z pokorą i bojaźnią Bożą, będą stąpać po drodze prowadzącej ich ku zbawieniu.

Jarosław Charkiewicz

___________

Metropolita Antoni (Bloom), Rozważania o Bogu i bliźnim, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2020, s. 296.

Każdy z nas jest poświęconą ikoną. Zranioną, zniekształconą, ale wciąż obrazem Boga i świętością, Zadaniem naszego życia jest zobaczyć wszystko, co ocalało w tej ikonie, i odnowić, odrestaurować ją,

Często jesteśmy niewystarczająco wrażliwi, żeby przeżyć delikatny powiew Łaski Bożej, więc czasem ten powiew wchodzi do naszego życia jak burza.

Nie ma takiego człowieka, który w taki czy inny sposób nie znajduje się pod ochroną tej Modlitwy Pańskiej: Wybacz im, Ojcze, bo nie wiedzą, co czynią,

Kiedy następuje burza, nie powinniśmy się jej bać. Powinniśmy wiedzieć, że w samym jej sercu, w najstraszniejszym miejscu, gdzie wszystkie siły zła gromadzą się, by wszystko zniszczyć, stoi Chrystus i że wszystkie te siły rozbijają się o Chrystusa jak o skałę.

W Ewangelii wiele jest powiedziane; ale serce każdego Z nas reaguje to na jedno, to na drugie; i to, na co zareagowało moje czy twoje serce, to słowa, które Zbawiciel Chrystus powiedział do ciebie lub do mnie bezpośrednio.

KOMENTARZE EWANGELICZNE

Nowy rok

Nowy rok

Niedziela Świętych Praojców

Niedziela Świętych Ojców

Boże Narodzenie

Boże Narodzenie

Boże Narodzenie

Boże Narodzenie

Chrzest Pański

O świętym Janie Chrzcicielu

Ślepy Bartymeusz

Pasterz – w dniu świętego Jana Chryzostoma

Spotkanie Pańskie

O celniku Zacheuszu

Przypowieść o celniku i faryzeuszu

O synu marnotrawnym

O synu marnotrawnym

O Sądzie Ostatecznym

Niedziela Przebaczenia Win

Niedziela Przebaczenia Win

Triumf Prawosławia

Święty Grzegorz Palamas

Uzdrowienie sparaliżowanego

Zwiastowanie Matki Bożej

Niedziela Adoracji Krzyża

Niedziela Adoracji Krzyża

W połowie Wielkiego Postu

Święty Jan Klimak

Święty Jan Klimak

Święta Maria Egipcjanka

Niedziela Palmowa

Niedziela Palmowa

Niedziela Palmowa

Przed Płaszczanicą

Chrystus Zmartwychwstał!

Chrystus Zmartwychwstał!

Niedziela o Tomaszu

Niedziela Niewiast Niosących Wonności

Święta Maria Magdalena

Niedziela o paralityku

Niedziela o Samarytance

Niedziela o Samarytance

Niedziela o ślepcu

Wniebowstąpienie Pańskie

Wniebowstąpienie Pańskie – Pięćdziesiątnica

Niedziela przed Pięćdziesiątnicą

Pięćdziesiątnica

Dzień Świętego Ducha

Święto Wszystkich Świętych

Powołanie apostołów

„Nie troszczcie się..

Święty Sergiusz z Radoneża

O świętym Serafinie

O wierze setnika

O wierze setnika

Uzdrowienie dwóch opętanych

Paralityk i czterech jego przyjaciół

Dwóch ślepych i niemy opętany

Cud pięciu chlebów i dwóch ryb

Cud pięciu chlebów i dwóch ryb

Burza

Burza

Przemienienie Pańskie

Przemienienie Pańskie

Uzdrowienie opętanego chłopca

Przypowieść o nielitościwym dłużniku

Zaśnięcie Matki Bożej

O bogatym młodzieńcu

O dzierżawcach winnicy

Przypowieść o zaproszonych na ucztę

Rozmowa ze znawcą Prawa

Przypowieść o talentach

Uzdrowienie córki Kananejki

Narodzenie Matki Bożej

Narodzenie Matki Bożej

Podwyższenie Krzyża Pańskiego

Podwyższenie Krzyża Pańskiego

Cudowny połów ryb

Jak chcecie, tak czyńcie

Wskrzeszenie syna wdowy z Nain

Przypowieść o siewcy

Przypowieść o bogaczu i Łazarzu

Uzdrowienie opętanego z Gadary

Wskrzeszenie córki Jaira

O miłosiernym Samarytaninie

Przypowieść o nierozumnym bogaczu

Wprowadzenie Matki Bożej do świątyni

Zgarbiona kobieta, uzdrowiona w szabat

Przypowieść o zaproszonych na ucztę

O dziesięciu trędowatych

Święty Mikołaj Cudotwórca

O bogatym młodzieńcu

Wiara w człowieka

Święto Ikony Matki Bożej „Nieoczekiwana Radość”

O Piśmie Świętym

Modlitwa wieczorna

O bojaźni Bożej

O Świętej Eucharystii

O świętości

O cudach

O trzeźwości

ROZWAŻANIA

Rozmowy o Ewangelii św. Marka – wstęp

O życiu chrześcijańskim

Zbawienie w życiu świeckim

Droga Krzyżowa Chrystusa

W drodze do Paschy

O Zmartwychwstaniu Pańskim

O śmierci

Cenny czas

Wiara Boga w człowieka

Duchowość pustyni

Modlitwa jako spotkanie