Jezus Chrystus w Świętej Ewangelii t.1

Tytuł: Jezus Chrystus w Świętej Ewangelii t.1
Autor Jarosław Charkiewicz
Wydawnictwo Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2020
Oprawa: miękka
Wymiary: 16,5 x 24 cm
Ilość stron: 496
ISBN 978-83-65136-49-7

 

CHRYSTUS W EWANGELII

 

 

Czas oczekiwania na święto Narodzenia Jezusa Chrystusa, długie jesienne, a później zimowe wieczory, są dobrym czasem na lekturę książek, które, z jednej strony, umożliwiają wzbogacenie swojej wiedzy na tematy religijne, a z drugiej, pomocne są w rozwoju duchowym człowieka. Taką książką wydaje się być najnowsza praca Jarosława Charkiewicza, a w zasadzie jej pierwszy z dwóch planowanych tomów. Książka nosi stosunkowo długi tytuł „Jezus Chrystus w Świętej Ewangelii. Życie, nauczanie, cuda, przypowieści, ikonografia. Ilustrowana historia”, który w istocie oddaje zawartość pracy.

Tytułowy bohater książki – Zbawiciel, Jezus Chrystus, Bogoczłowiek – „zajmuje centralne miejsce w życiu wszechświata i człowieka. To On uświęca każdego z nas. On jest światłością prawdziwą, oświecającą każdego człowieka (J 1,9)” – jak w „Słowie wstępnym” do pracy napisał metropolita warszawski i całej Polski Sawa. To On jest – kontynuuje zwierzchnik naszej Cerkwi – „jedynym światłem dla poszukujących prawdy; jest Głową i Fundamentem Cerkwi. W Nim wypełnia się chrześcijańska moralność. Chrystus to Alfa i Omega naszej egzystencji. Jego nauka zawarta jest w św. Ewangelii, przeto będąc źródłem życia służy bodźcem do tworzenia wartości nadających nowe i zawsze żywe oblicze kultury ludzkiej”.

Poznawanie osoby Chrystusa i Jego nauki powinno być dla każdego chrześcijanina nie tylko zgłębieniem wiedzy na ten temat. Powinno być ono nie tylko zaszczytnym, ale i miłym obowiązkiem każdego człowieka. Przyczynia się to bowiem do podążania człowieka we właściwym kierunku, sprzyja jego duchowemu doskonaleniu się w nadziei na zbawienie i życie wieczne w Królestwie Bożym.

We wprowadzeniu do książki autor pisze m.in.: „W historii ludzkości nie ma nikogo bardziej znanego niż Jezus Chrystus. To na Jego temat powstało najwięcej książek, obrazów, utworów muzycznych, filmów. Żadna osoba w dziejach ludzkości nie koncentrowała na sobie takiej uwagi jak On, żadna też nie stała się powodem tylu zażartych sporów i sprzecznych zdań na swój temat, równocześnie nie miała tyleż miłości, co i nienawiści. (…) Na przestrzeni dziejów ludzkości nie było i nie ma nikogo, kto stałby się przedmiotem tak wielu badań naukowych jak Jezus Chrystus. Na Jego temat powstały setki tysięcy tomów prac, których treści nigdy nie będzie w stanie ogarnąć żaden wyspecjalizowany instytut naukowo-badawczy. Napisano o Nim tyle, że wydawać by się mogło, iż nie da się do tego już nic dodać, że o Chrystusie wiemy już wszystko. Tym niemniej, każda epoka przynosi nowe próby zrozumienia Jego osoby i nowych śmiałków, którzy w różnych dziedzinach nauki i sztuki próbują znaleźć własną, osobistą odpowiedź na podstawowe, egzystencjalne pytanie: kim On jest? Jednym z tych śmiałków jest autor niniejszej książki, czyniący dalece niedoskonałą próbę zrozumienia miejsca i roli Zbawiciela w życiu świata i własnym”.

Objawienie światu Zbawiciela nastąpiło poprzez Słowo Boże zapisane i przekazywane przez św. Ewangelię, która stała się też głównym źródłem wykorzystanym w pracy przez autora. To prawdy zawarte w tej najświętszej dla wszystkich chrześcijan Księdze posłużyły mu za bazę do prezentacji ziemskiej biografii Jezusa Chrystusa, jego działalności i nauczania. Ewangelia jest dowodem na historyczność Jezusa pomimo obecnych w poszczególnych Ewangeliach sprzeczności, tj. różnic pomiędzy ewangelistami opisującymi, jak się wydaje, jedne i te same wydarzenia, ale różniące się detalami. Obecność tych różnic w opisach ewangelistów, przy zgodności co do istoty, w żaden sposób nie podważa jednak wiarygodności i realności opisywanych wydarzeń. Wręcz przeciwnie, całkowita zgodność mogłaby świadczyć o mistyfikacji, polegającej na uzgadnianiu przez autorów między sobą tych czy innych opisów.

Starając się na tyle, na ile to możliwe, zsynchronizować na potrzeby swojej pracy cztery kanoniczne księgi Ewangelii, autor postawił też przed sobą zadanie chronologicznego przedstawienia zawartego w nich opisu ziemskiego życia i nauczania Pana naszego Jezusa Chrystusa, co znalazło swoje odbicie w strukturze pracy.

Książka składa się z dwóch tomów. Pierwszy tom rozpoczyna rozdział, w którym przedstawione zostało życie Jezusa Chrystusa poczynając od Jego rodowodu, poprzez zwiastowanie przyjścia Zbawiciela na świat, Jego narodziny, chrzest i działalność poprzedzającą początki nauczania w Judei. Rozdział drugi poświęcony jest początkom nauczania Jezusa w Judei i Jego nauczaniu w Galilei. Rozpoczyna go związana ze świętem Paschy wizyta Jezusa w Świątyni Jerozolimskiej i wypędzenie przez Niego sprzedawców, a kończy przypowieść o niemiłosiernym wierzycielu. Pierwszy tom jest równocześnie zapowiedzią drugiego, który ma ukazać się w przyszłym roku. Będzie on się składał z trzech rozdziałów. W pierwszym przedstawione zostanie nauczanie Jezusa po opuszczeniu przez Niego Galilei, tj. w Judei i za Jordanem, co bezpośrednio poprzedzało przybycie Chrystusa do Jerozolimy na ostatnią Paschę. W drugim rozdziale opisane zostaną wydarzenia, które miały miejsce w ostatnich dniach ziemskiego życia Jezusa, w tym Wieczerza Mistyczna, Jego aresztowanie, sąd i ukrzyżowanie. Ostatni rozdział dwutomowej pracy poświęcony zostanie głównie wydarzeniom związanym ze zmartwychwstaniem Chrystusa i Jego kolejnym ukazaniem się, a zakończy się Wniebowstąpieniem Pańskim.

Książkę wzbogacają liczne ilustracje w postaci fresków, mozaik, ikon i rysunków, odnoszące się do poszczególnych opisywanych wydarzeń. Nawiązują one do opisów prawosławnej ikonografii poszczególnych scen, które znalazły się w końcowych częściach poszczególnych podrozdziałów. W większości przypadków są one krótkie czy wręcz lakoniczne. Niekiedy jednak, w przypadku najważniejszych przedstawień czy też cieszących się w ikonografii największą popularnością, są rozbudowane i obfitujące w szczegóły. Dodatkowo znajdują się w nich również informacje poświęcone kwestii kształtowania się najważniejszych świąt cerkiewnych, będących odniesieniem do ewangelicznych wydarzeń, a dla współczesnych będących ich aktualizacją. Ponadto przydatne dla czytelnika książki mogą być, znajdujące się na jej marginesach, informacje, kiedy w roku liturgicznym podczas nabożeństw czytane są omawiane fragmenty św. Ewangelii (perykopy).

We „Wprowadzeniu” autor w oryginalny sposób określa adresata swojej pracy, pisząc, że „kieruje swoją pracę, po pierwsze, do tych, którzy uważają, że Jezus Chrystus zupełnie nie istniał. Po drugie, do tych, według których, istniał On, ale w Niego nie wierzą. Po trzecie, kieruje ją do osób, które uważają siebie za chrześcijan, ale z różnych względów ze sceptycyzmem podchodzą do ewangelicznych opowieści. Po czwarte wreszcie, do tych, którzy będąc osobami wierzącymi odczuwają potrzebę jeszcze bliższego obcowania z osobą Jezusa Chrystusa i ciągłego zgłębiania Jego nauczania”. Kierując swoją pracę do bardzo szerokiego kręgu czytelników, pisząc jasno i przystępnie, autor jednocześnie starał się, aby miała ona charakter nie stricte naukowy, lecz popularny. Dlatego też umyślnie zrezygnował z przypisów, których swojego rodzaju ekwiwalentem będzie bibliografia, która ma znaleźć się na końcu drugiego tomu.

Nie będąc podręcznikiem do chrystologii czy jej wykładem, prezentowana książka powinna zainteresować nie tylko osoby świeckie, poszukujące wiedzy na temat Chrystusa, Jego życia, działalności i nauczania. Praca ta może okazać się również źródłem pewnych inspiracji dla kaznodziejów przygotowujących słowa, kazania, homilie. Niech zachętą do zapoznania się z tą pracą będą słowa Jego Eminencji metropolity Sawy: „Książkę rekomenduję wszystkim pragnącym zapoznać się z dziełem, którego dokonał Bóg w swoim Synu Jezusie Chrystusie – zwykłym czytelnikom, młodzieży, dzieciom”.

Jarosław Charkiewicz

___________

Jarosław Charkiewicz, Jezus Chrystus w Świętej Ewangelii. Życie, nauczanie, cuda, przypowieści, ikonografia. Ilustrowana historia. Tom I, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2020, s. 496.

 

 

Spis treści

 

Słowo wstępne 9

 

Wprowadzenie 13

 

I. Życie Jezusa do pierwszej Paschy 17

 

1. Prolog 19

2. Rodowód Jezusa Chrystusa 23

3. Zanim Chrystus się narodził 30

3.1. Zwiastowanie 30

3.2. Spotkanie Bogarodzicy z Elżbietą 39

4. Narodzenie Jezusa Chrystusa 44

5. Obrzezanie Pańskie 61

6. Spotkanie Pańskie 65

7. Hołd mędrców ze Wschodu 74

8. Ucieczka do Egiptu i powrót do Nazaretu 83

9. Życie Jezusa przed chrztem 91

10. Chrzest Pański 101

11. Kuszenie Chrystusa przez diabła 113

12. Początki nauczania Chrystusa 121

12.1. Powołanie pierwszych apostołów 128

12.2. Wesele w Kanie Galilejskiej 141

13. Wypędzenie sprzedawców ze Świątyni Jerozolimskiej 149

14. Dialog Jezusa z Żydami 153

15. Rozmowa Jezusa z Nikodemem 155

16. Drugie świadectwo Jana Chrzciciela o Chrystusie 160

 

II. Początki nauczania Jezusa Chrystusa w Judei i nauczanie w Galilei 163

 

17. Rozmowa Chrystusa z Samarytanką 165

18. Uzdrowienie syna sługi królewskiego 176

19. Pierwsze odrzucenie Jezusa w synagodze 179

20. Uzdrowienie opętanego w Kafarnaum 182

21. Uzdrowienie teściowej apostoła Piotra 185

22. Chrystus uzdrawia z rozmaitych chorób 188

23. Uzdrowienie trędowatego w Kafarnaum 191

24. Uzdrowienie paralityka w Kafarnaum 195

25. Powołanie Mateusza i wizyta Jezusa w jego domu 200

26. Nauka Jezusa o poście i przypowieść o łatach z ubrania i workach na wino 202

27. Uzdrowienie paralityka w Jerozolimie 204

28. Spór Jezusa z Żydami 208

29. Zrywanie kłosów i spór o sobotę 214

30. Uzdrowienie człowieka z uschłą ręką 217

31. Tłumy podążają za Jezusem 221

32. Kazanie na Górze 223

32.1. Błogosławieństwa 229

32.1.1. Błogosławieni ubodzy duchem 230

32.1.2. Błogosławieni płaczący 232

32.1.3. Błogosławieni cisi 233

32.1.4. Błogosławieni łaknący i pragnący sprawiedliwości 234

32.1.5. Błogosławieni miłosierni 235

32.1.6. Błogosławieni czyści sercem 236

32.1.7. Błogosławieni pokój czyniący 237

32.1.8. Błogosławieni prześladowani 238

32.1.9. Podsumowanie 240

32.2. „Sól ziemi” i „światłość świata” 242

32.3. Prawo i Prorocy 244

32.3.1. Zabójstwo i gniew 250

32.3.2. Pożądliwość i walki z pokusami 251

32.3.3. Rozwód 252

32.3.4. Krzywoprzysięstwo 253

32.3.5. Niesprzeciwianie się złu 256

32.3.6. Miłowanie wrogów 257

32.3.7. Chrześcijańska doskonałość 259

32.4. Miłosierdzie i modlitwa 259

32.5. Modlitwa Pańska 263

32.5.1. „Ojcze nasz, Który jesteś w niebiosach” 265

32.5.2. „Święć się imię Twoje” 268

32.5.3. „Przyjdź Królestwo Twoje” 270

32.5.4. „Bądź wola Twoja, jako w niebie, tak i na ziemi” 271

32.5.5. „Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj”…. 273

32.5.6. „I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom” 275

32.5.7. „I nie wódź nas na pokuszenie,

ale nas zbaw ode złego” 276

32.5.8. „Albowiem Twoje jest Królestwo i moc, i chwała na wieki” 278

32.6. Post 279

32.7. Bogactwo ziemskie i niebiańskie 282

32.7.1. Skarby na ziemi i w niebiosach 282

32.7.2. Lampa ciała 283

32.7.3. Bóg i mamona 284

32.7.4. Troska o jutro 285

32.8. Sąd ludzki i sąd Boży 288

32.9. „Nie dawajcie tego, co święte, psom” 291

32.10. „Proście, a zostanie wam dane” 291

32.11. Złota zasada 294

32.12. Przestrogi 295

32.12.1. Dwie drogi 295

32.12.2. Fałszywi prorocy 299

32.12.3. Przypowieść o domu na kamieniu i piasku 301

32.13. Nauczał ich bowiem jak Ten, Kto ma władzę 302

33. Uzdrowienie sługi setnika 304

34. Wskrzeszenie syna wdowy z Nain 307

35. Uczniowie Jana Chrzciciela wypytują Chrystusa. Pochwała Jana Chrzciciela 311

36. Przypowieść o dzieciach na ulicy 316

37. Opowieść o grzesznicy i przypowieść o dwóch dłużnikach…. 318

38. Uzdrowienie opętanego, który był ślepy i niemy 323

39. Jezus osądza faryzeuszy, którzy żądają znaku 327

40. Matka i bracia Jezusa pragną z Nim rozmawiać 329

41. Jezus osądza znawców Ksiąg i faryzeuszy 331

42. Przestroga przed obłudą i ufność w prześladowaniach 334

43. Wyznanie wiary w Chrystusa i grzech przeciwko Świętemu Duchowi 336

44. Przypowieść o głupim bogaczu 338

45. Przypowieści o Królestwie Bożym i czuwaniu oraz wiernych sługach 342

46. Przypowieść o siewcy 346

47. Przypowieść o kąkolu 353

48. Przypowieść o zapalonej lampie 358

49. Przypowieść o ziarnie 360

50. Przypowieść o ziarnku gorczycy 363

51. Przypowieść o zaczynie 367

52. Przypowieści o skarbie i perle 370

53. Przypowieść o sieci 374

54. O podążaniu za Jezusem 376

55. Uciszenie burzy 378

56. Uzdrowienie opętanego przez legion demonów 381

57. Wskrzeszenie córki Jaira 387

58. Uzdrowienie kobiety cierpiącej na krwotok 392

59. Uzdrowienie dwóch niewidomych w Galilei 396

60. Uzdrowienie niemego opętanego przez złe moce 399

61. Drugie odrzucenie Jezusa w Nazarecie 401

62. Pierwsze pouczenia dwunastu apostołom 403

63. Nakarmienie pięciu tysięcy 415

64. Chrystus chodzi po wodzie 423

65. Uzdrowienia wielu dotykających szaty Jezusa 428

66. Nauczanie o Chlebie Życia 430

67. Jezus potępia tradycje faryzeuszy 436

68. Uzdrowienie córki Kananejki 439

69. Uzdrowienie głuchego 444

70. Nakarmienie czterech tysięcy 447

71. Uzdrowienie niewidomego w Betsaidzie 452

72. Wyznanie Piotra 455

73. Pierwsza przepowiednia śmierci 458

74. Nauka Jezusa o podążaniu za Nim 460

75. Przemienienie Pańskie 463

76. Uzdrowienie opętanego chłopca 475

77. Trzecia przepowiednia śmierci 481

78. Moneta w pyszczku ryby 483

79. Jezus błogosławi dziecko i naucza o zgorszeniach 485

80. Przypowieść o niemiłosiernym wierzycielu 488

Wykaz użytych parametrów biblijnych 492