Hagia Sophia.

OSTATNIE EGZEMPLARZE Z LEKKO OTARTĄ OKŁADKĄ

Od wydawcy

Niniejsza publikacja jest efektem współpracy Sekretariatu Międzyparlamentarnego Zgromadzenia Prawosławia z Centrum Doskonalenia „Wykorzystanie dziedzictwa prawosławnego i dialogu międzyreligijnego” Uniwersytetu Narodowego im. Kapodistriasa w Atenach. Książka zawiera opisy cerkwi, poświęconych Mądrości Bożej, zbudowanych do początku XX wieku.
Nie jest do końca ustalone, czy cerkwie przedstawione w tej publikacji były od początku poświęcone Mądrości Bożej. Informacje dostępne na ten temat, dotyczące wielu świątyń, są niejasne, a nawet sprzeczne. W rzeczywistości niektóre cerkwie wzniesione w stylu bizantyńskim nazywane są Hagia Sophia, mimo że były poświęcone jakiemuś świętemu. W niektórych przypadkach nazwa świątyni zmieniła się w ciągu ostatnich stuleci, natomiast w innych cerkiew została nazwana na cześć Mądrości Bożej, ale jednocześnie czczony jest wybrany święty lub też często Matka Boża. Przykładem takiego obiektu sakralnego jest świątynia w Koroni (na Peloponezie w Grecji), której historię opisano w publikacji jako przykład zmian, jakie zaszły w jej nazwie na przestrzeni wielu wieków.
Do napisania tekstów, prezentujących poszczególne cerkwie, zaproszono naukowców, ekspertów. Pracę badaczy utrudniła pandemia, która ograniczyła możliwość prowadzenia badań terenowych lub wizyt w archiwach w poszukiwaniu materiałów. Jeżeli specjaliści, wbrew swojej woli, nie mogli dostarczyć artykułów do publikacji w terminie, teksty uzupełniano lub pisano od początku pod kierunkiem redaktora naukowego tomu, profesor Uniwersytetu Ateńskiego, Ioanny Stoufi-Poulimenou.
Książkę przetłumaczono i wydano w trzynastu językach: angielskim, arabskim, bułgarskim, francuskim, greckim, macedońskim, niemieckim, ormiańskim, rosyjskim, rumuńskim, serbskim, ukraińskim i włoskim. Polska wersja jest czternastą.

Spis treści

Od wydawcy 11

Wstąp 13

Przedmowa redaktora naukowego 15

Logos, mądrość i konsekwencja. Droga do wyzwolenia od zeświecczającego izolacjonizmu 17

Hagia Sophia w Konstantynopolu 23

BIAŁORUŚ

Hagia Sophia w Połocku 47

BUŁGARIA

Hagia Sophia w Nesebyrze (Mesembrii) 55

Hagia Sophia w Sofii 61

CHINY

Hagia Sophia w Harbinie 69

CYPR

Hagia Sophia w Nikozji 75

Hagia Sophia w Pafos 81

GRECJA

Hagia Sophia w Andrawidzie 89

Hagia Sophia w Dramie 97

Hagia Sophia w Ipati 105

Hagia Sophia w Kardamyli 113

Hagia Sophia w Koroni 121

Hagia Sophia w Mistrze 125

Hagia Sophia w Monemwasi 135

Hagia Sophia w Salonikach U5

MACEDONIA PÓŁNOCNA

Hagia Sophia w Ochrydzie 153

ROSJA

Hagia Sophia w Carskim Siole 163

Hagia Sophia w Kamienkach 169

Dwie Hagie Sophie w Łaiszewie 175

Hagia Sophia w Nowogrodzie Wielkim 183

Hagia Sophia w Puszecznym Dworze, Moskwa 189

Hagia Sophia w Średnich Sadownikach, Moskwa 195

Hagia Sophia w Tobolsku 203

Hagia Sophia w Wołogdzie 211

TURCJA

Hagia Sophia w Enezie 219

Hagia Sophia w Leri 225

Hagia Sophia w Nicei 229

Hagia Sophia w Trabzonie 235

Hagia Sophia w Vize 2ДЗ

UKRAINA.

Hagia Sophia w Kijowie 247

WIELKA BRYTANIA

Hagia Sophia w Galston (Szkocja) 255

Hagia Sophia w Londynie… 261

WŁOCHY

Hagia Sophia w Benewencie 267

Hagia Sophia w Santa Sofia cTEpiro (Kalabria) 273

Hagia Sophia w Orsomarso Hagia Sophia w Papasidero 279

Hagia Sophia w Padwie 285

Hagia Sophia w Wenecji 293

POLSKA

Hagia Sophia w Warszawie 299

Hagia Sophia w Białymstoku   309

Autorzy tekstów 315

Autorzy zdjąć 317