85,00zł

Nowokornino

Nowokornino

Autor: Aleksander Kiryluk
Tytuł: Nowokornino. Wieś u źródeł Łoknicy
Pod redakcją Doroteusza Fionika
Wydawca: Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach 2024
Oprawa: twarda
Wymiary: 24,5 x 17,5 cm
Ilość stron: 320


     Działalność Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach koncentruje się na pielęgnacji lokalnego dziedzictwa kulturowego, społecznego i religijnego. Wiąże się to z licznymi i zróżnicowanymi aktywnościami zarówno o charakterze naukowym, jak i popularyzatorskim. Festiwale i koncerty, wydarzenia cykliczne i publikacje, kultywowanie lokalnej obrzędowości i prezentacja lokalnych artystów - wszystkie te zróżnicowane aktywności łączą się wspólnym mianownikiem - troską o lokalną spuściznę i chęcią jej zachowania. W tym kontekście należy też rozpatrywać najnowszą pozycję książkową w postaci monografii o Nowokorninie autorstwa Aleksandra Kiryluka.
     Recenzowana pozycja to historyczne i kulturowe studium, opracowane niezwykle skrupulatnie w oparciu o zgromadzone materiały źródłowe, i tym samym stanowiące pierwsze tak komplementarne źródło informacji o miejscowości, jej historii i ludziach z nią związanych. Autor wprowadza czytelników w obszar badawczy, przedstawiając skrótowo historię północnego Podlasia, by następnie skoncentrować się już wyłącznie na dziejach Nowokornina. W swej analizie historycznej sięga do pierwszej połowy XVI wieku i w ten sposób lokalizuje początki współcześnie istniejącej miejscowości. Pisząc o tym przedstawia nie tylko tlo historyczne i ogólną charakterystykę regionu, ale też stara się precyzyjnie wskazać pierwszych mieszkańców i scharakteryzować ich specjalizację, związaną głównie z gospodarką leśną.
     Opisywana w monografii historia miejscowości jest spójna i ukazuje kolejne etapy jej rozwoju: powstanie skarbowego folwarku Trywieża, rozwój produkcji w warsztatach tkackich, stolarskich oraz w gorzelni na rzecz magnackiego rodu Branickich, czasy pod zaborem pruskim (1795-1807) oraz okres zaboru rosyjskiego. Historia Nowokornina uwzględnia wydarzenia okresu pierwszej wojny światowej, związane z intensywnym rabunkiem drewna na rzecz okupujących te ziemię Niemców. Autor przedstawia następnie reorganizację administracyjną i zmiany w życiu społeczności lokalnej, wynikające z odzyskania przez Polskę niepodległości. Określa ten czas jako okres „scalania gospodarczego i narodowościowego”. 
     W świetle opisywania wydarzeń okresu międzywojennego Autor skoncentrował się dodatkowo na ukazaniu mozaiki narodowościowej miejscowości. Przedstawia m.in. losy małej społeczności żydowskiej z Hajnówki, gminy zawiązanej jeszcze przed I wojną światową, która została wymordowana w czasie okupacji niemieckiej, podczas II wojny światowej. Część historyczną monografii kończy paragraf koncentrujący się na wydarzeniach okresu powojennego. Narrację historyczną kończą wydarzenia lat 70. XX wieku.
     Kolejne rozdziały monografii uzupełniają i rozwijają wcześniej przedstawione kamienie milowe historii Nowokornina. Autor koncentruje się kolejno na kwestiach edukacji i rozwoju lokalnego społeczeństwa, przedstawia pogłębioną analizę demograficzną oraz koncentruje się na zagadnieniach ekonomicznych, związanych z wykonywaną przez lokalną społeczność pracą. Wszystkie te rozdziały współgrają z przedstawionymi wcześniej faktami historycznymi, stając się zarówno ich uzupełnieniem, jak i ukazując szerszy kontekst, wzajemnie powiązanych działań społeczności lokalnej.
     Kolejne dwa rozdziały prezentują niezwykle istotną charakterystykę społeczności lokalnej, związanej z jej wschodniosłowiańską duchowością i obrzędowością. Dominującą religią mieszkańców Nowokornina było prawosławie. Autorowi udało się przedstawić najważniejsze elementy lokalnego dziedzictwa religijnego, zarówno poprzez świadectwo obiektów sakralnych, jak i wpływ wiary prawosławnej na codzienne życie mieszkańców Nowokornina.
     Naukową dociekliwość Autora, koncentrującą się na historii Nowokornina, wyjaśnia kolejny rozdział, mówiący o historii rodziny Kiryluk. Autor staje się dla czytelników nie tylko narratorem opisującym dzieje pewnej miejscowości, lecz żywym ogniwem, trwale złączonym z Nowokorninem. Ten, wydaje się, osobisty rozdział nie tylko nie ujmuje monografii jej obiektywizmu i kompleksowości, a wręcz przeciwnie - dodaje kolejne elementy spójnie i trwale wpisujące się w główny temat pracy. Wydaje się, że z perspektywy wielu czytelników, którzy zagłębią się w lekturze niniejszej pozycji książkowej, wątek ten będzie prowokował również i ich do poszukiwania bądź usystematyzowania swego historycznego i kulturowego centrum.
     Monografię uzupełnia materiał fotograficzny, który stanowi doskonałe dopełnienie prezentowanych treści.
     Przedkładana czytelnikom publikacja ma charakter naukowy. Jej Autor doskonale wykorzystał potencjał płynący z zasobów źródłowych, archiwów  
instytucjonalnych i prywatnych. Być może nieco więcej światła na pewne wydarzenia rzuciłyby archiwa cerkiewne lokalnej parafii, w tym księgi metrykalne, które jednak, podobnie jak w wielu innych parafiach Podlasia, zostały w czasach zaborów i bieżeństwa przeniesione do miejsc, które obecnie znajdują się poza granicami naszego kraju.
     Monografia Aleksandra Kiryluka stanowi istotne i cenne źródło informacji o Nowokorninie i zdecydowanie polecam ją nie tylko osobom zainteresowanym lokalną historią i kulturą, ale i tym, którzy w podobny sposób chcieliby poznać i zaprezentować lokalną historię swoich małych ojczyzn.
     o. prof. Marek Ławreszuk
Katedra Teologii Prawosławnej Uniwersytet w Białymstoku 14 lipca 2023 r. 

 

 

Spis treści
Cel opracowania 11
Introduction and purpose of the study 13
1. Zarys dziejów północnego Podlasia 17
2. Historia Nowokornina 35
3. Edukacja i historia szkoły podstawowej w Nowokorninie 67
4. Demografia i mieszkańcy wsi 79
5. Gospodarka rolna na Podlasiu w zarysie historycznym 123
6. Kultura duchowa i budownictwo sakralne 145
7. Zwyczaje i obrzędy agrarne 177
8. Historia rodziny Kiryluków. Biografia autora 227
9. Mieszkańcy kolonii Hrudówka na fotografiach 273
Zakończenie 293
Bibliografia 295
Załączniki 303
1. Mapa wsi klucza trywieskiego z 1789 roku 304
2. Mapa wsi Kornin Nowy z 1789 roku 306
3. Mapa poscaleniowa gruntów wsi Nowokornino z 1935 roku 308
4. Współczesna mapa topograficzna wsi Nowokornino 310
5. Drzewo genealogiczne Aleksandra Kiryluka 312
6. Słownictwo agrarne używane we wsi Nowokornino 313 
 
 
Dr hab. inż. profesor PB Aleksander Kiryluk urodził się w 1950 r. w Nowokorninie w województwie białostockim. W 1973 roku ukończył Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Jego praca zawodowa (praktyczna i naukowa) jest powiązana z obszarami wiejskimi i rolnictwem. Badania realizuje w dziedzinach nauk rolniczych i technicznych. Główne kierunki badawcze to: łąkarstwo, torfoznawstwo, ochrona środowiska na obszarach wiejskich. Jest autorem ponad 130 recenzowanych i opublikowanych prac naukowych w czasopismach o zasięgu światowym. W obecnych badaniach podejmuje tematykę społeczno-kulturową wsi. Wiejskie obszary Podlasia z bogatymi zasobami kulturowymi znalazły poczesne i znaczące miejsce w jego licznych publikacjach naukowych i popularnonaukowych. Niniejsza monografia jest efektem i syntezą tych badań. Od ponad 30 lat jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym Politechniki Białostockiej, gdzie wypromował wielu inżynierów i magistrów. Jego pasją jest fotografowanie i podróże. Najbliższa rodzina Profesora to córka Anna, syn Adam, wnuczka Anna i wnuk Mikołaj.
Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce