170,00zł

Czyże, Łuszcze. Wsie królewskie

Czyże, Łuszcze. Wsie królewskie

Tytuł: Czyże, Łuszcze. Wsie królewskie
Autor: Jerzy Plewa
Wydawca: Gmina Czyże, Stowarzyszenie dziedzictwo Podlasia
Czyże 2023
Oprawa: twarda
Format: 23 x 23 cm
Ilość stron: 360
ISBN 978-83-67471-02-2

 

Czyże, Łuszcze

Plewa Jerzy
 

Czyże, Łuszcze. Wsie królewskie

                Istniejące blisko pięćset lat wsie Czyże i Łuszcze stały się przedmiotem jednej z książek należących do serii wydawnictw opisujących historię  miejscowości gminy Czyże. Podlaska gmina Czyże jest jedną z kilku podlaskich gmin gdzie do dnia dzisiejszego mieszka prawie, że wyłącznie ludność prawosławna posługująca się na co dzień językiem, który zdaniem językoznawców jest jednym z licznych dialektów języka ukraińskiego. Taki stan istnieje od połowy XVI wieku kiedy to Czyże zaistniały jako królewska wieś zamieszkała przez strzelców, bartników i osoczników. Centralnym miejscem w Czyżach była zawsze cerkiew, a właściwie kilka następujących po siebie świątyń. Interesującym tematem opisywanym w książce jest historia parafii Czyże. W wyniku postanowień unii brzeskiej czyżewska świątynia stała się cerkwią unicką, a następnie w rezultacie kasacji postanowień unii brzeskiej wróciła ona ponownie do prawosławia. Obydwie zmiany zostały zarządzone ponad głowami prostych parafian i wskutek tego zarówno wprowadzenie unii jak i nieraz również jej kasacja napotykały opór wiernych. Tak działo się również w Czyżach co zostało opisane w publikacji. Przez wiele lat parafianie zabiegali o zachowanie unickiego wystroju swojej świątyni. Przeprowadzono gruntowne prace konserwatorskie zabytku jednakże w dniu święta parafialnego, na Splienie, w 1984 roku, cerkiew spłonęła. Pozostała po niej bogata dokumentacja konserwatorska i wspomnienia mieszkańców.

                W odróżnieniu od innych książek opisujących wsie gminy Czyże oprócz opisu kilkusetletniej wiejskiej historii pojawiają się w wydawnictwie również aspekty związane z funkcjonowaniem gminy Czyże. Ważnymi wydarzeniami w najnowszej historii wsi były wizyty dwóch urzędujących prezydentów, Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego. Obydwaj, w czasie w wyborów prezydenckich, uzyskali w Czyżach najlepsze w skali kraju rezultaty wyborcze.

                Kilkaset fotografii pochodzących z archiwów rodzinnych mieszkańców wsi znakomicie uzupełniają opis historyczny zawarty w książce.

Czyże, dużą podlaską wieś i będące niegdyś Czyżowskim przysiółkiem niewielkie Łuszczę łączą ze sobą bliskość położenia, wspólna historia i nierzadko również rodzinne związki. Obydwie miejscowości swój dzisiejszy kształt zawdzięczają królewskim postanowieniom sprzed kilkuset lat. Od czasów XVI-wiecznej pomiary włócznej w historii tych strzeleckich i osocznickich wsi często przewijają się imiona królów I Rzeczypospolitej. Zachowało się niemało królewskich dokumentów, pisanych zarówno po polsku, jak i po rusku, które dotyczyły obydwu osad. Jeszcze więcej rękopisów zaginęło w odmętach historii. Pamięć o dawnych czasach, o zabytkowej, drewnianej cerkwi, którą przed kilkudziesięciu laty strawił pożar, jest wciąż obecna w zbiorowej pamięci mieszkańców wsi. Czyżowianie do dnia dzisiejszego są dumni ze swej wielowiekowej historii, zarówno tej z czasów I Rzeczypospolitej, jak i późniejszej. Upływający czas sprawia jednak, że wiele szczegółów z kilkusetletnich dziejów miejscowości odchodzi w niepamięć. Niniejsza książka służy jedynie przypomnieniu najważniejszych faktów z bogatej historii, gdyż pełne opisanie tego wszystkiego, co wydarzyło się w Czyżach i w Łuszczach, z pewnością wykracza poza ramy niniejszego wydawnictwa. (Jerzy Plewa, Przedmowa, fragment)

 

 

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
Twój koszyk jest pusty
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce