126,00zł

PAKP w obszerze polityki wyznaniowej i narodow. PL i III RP

PAKP w obszerze polityki wyznaniowej i narodow. PL i III RP

Autor: Stefan DUDRA

Tytuł: POLSKI AUTOKEFALICZNY KOŚCIÓŁ PRAWOSŁAWNY w obszarze polityki wyznaniowej oraz polityki narodowościowej Polski Ludowej i III Rzeczypospolitej

ISBN: 978-83-7383-987-8

Wydawnictwo Naukowe Scholar

Miejsce wydania: Warszawa

Rok wydania: 2019

Liczba stron: 958

Uwagi: wydanie pierwsze

Oprawa: twarda

Format: B-5

POLSKI AUTOKEFALICZNY KOŚCIÓŁ PRAWOSŁAWNY
w obszarze polityki wyznaniowej oraz polityki narodowościowej Polski Ludowej i III Rzeczypospolitej
Prezentowana książka, zgodnie z postawionymi przez Autora celami głównymi i szczegółowymi, wypełnia istniejącą dotąd lukę na rynku rodzimej literatury naukowej w odniesieniu do polskiego prawosławia w Polsce Ludowej oraz III RP. […] Stefan Dudra pokazuje funkcjonowanie polskiej Cerkwi Prawosławnej kompleksowo. Uwzględnia aspekty: polityczne, historyczne, prawne, administracyjne, doktrynalne, finansowo-majątkowe, narodowościowe, edukacyjne, kulturalne, społeczne, organizacyjne, duszpasterskie, opiekuńcze, charytatywne, naukowe, demograficzne, statystyczne, ekumeniczne, medialne, a także międzynarodowe. Z uznaniem należy odnieść się do obiektywizmu i wieloaspektowej rzetelności Autora oraz jego kunsztu warsztatowego, na który składają się solidna kwerenda źródłowa archiwów państwowych i kościelnych oraz imponująca liczba książek, artykułów i innych dokumentów, będących podstawą opracowania.

z recenzji dr. hab., prof. nadzw. Pawła A. Leszczyńskiego

 

Z założenia jest to całościowe ujęcie, w którym podjęto próbę ukazania działań państwa polskiego po roku 1944 do chwili obecnej w stosunku do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, podjętych w ramach polityki wyznaniowej i narodowościowej.

Na rynku wydawniczym widoczny jest brak tak cennego pod względem poznawczym i analitycznym kompleksowego podejścia do tytułowej problematyki. Rozważania zawarte w prezentowanej książce mogą być interesujące dla historyków oraz badaczy rozwiązań prawno-administracyjnych.

 z recenzji prof. dr. hab. Grzegorza Rydlewskiego

 

Stefan Dudra – historyk i politolog, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Zielonogórskim, kierownik Zakładu Stosunków Międzynarodowych Instytutu Politologii UZ oraz Pracowni Badań nad Mniejszościami Narodowymi i Etnicznymi. Członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień związanych z państwową polityką wyznaniową i narodowościową. Autor licznych publikacji w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych.

Spis treści
Wykaz skrótów
Wstęp 
CZĘŚĆ I
TEORIA–SYSTEM–PRAWO
Rozdział 1. Polski Autokefaliczny Koś ciół Prawosławny w obrębie polityk wyznaniowej i narodowościowej państwa. Konceptualizacja pojęć 
1.1. Ogólne założenia polityki wyznaniowej państwa 
1.1.1. Podstawy ideologiczne oraz kierunki i uwarunkowania polityki wyznaniowej w Polsce Ludowej 
1.1.2. Periodyzacja i główne determinanty polityki wyznaniowej wobec PAKP
1.1.3. Wykorzystywanie PAKP do walki z Koś ciołem rzymskokatolickim 
1.1.4. Polityka wyznaniowa po 1989 r.
1.2. Państwowa administracja wyznaniowa 
1.2.1. Struktury partyjne odpowiedzialne za walkę z religią 
1.2.2. Struktury administracyjne odpowiedzialne za walkę z religią 
1.2.3. Struktury aparatu bezpieczeństwa odpowiedzialne za walkę z religią 
1.2.4. Administracja wyznaniowa po 1989 r
1.3. Polityka wyznaniowa a polityka narodowościowa 
1.4. Podstawy ustrojowe Koś cioła prawosławnego 
1.4.1. Autokefalia i autonomia
1.4.2. Istota prawosławnej soborowości 
1.4.3. Zasada synergii
1.5. Podmioty decyzyjne Polskiego Autokefalicznego Koś cioła Prawosławnego
Rozdział 2. Pozycja PAKP w systemie polityczno-prawnym państwa 
2.1. Relacje prawne w okresie Polski Ludowej 
2.2. Konstytuowanie się stosunków prawnych w okresie demokratyzacji
państwa
2.3. PAKP wobec konkordatu oraz konstytucyjnego modelu stosunków państwo–Kościół
6 Spis treści
2.4. Kształtowanie prawa wewnętrznego Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego
Rozdział 3. Stan materialny i fi nasowanie PAKP. Regulacja spraw majątkowych
3.1. Liczba wiernych a możliwości finansowe PAKP
3.2. Finansowanie działalności PAKP
3.2.1. Fundusz Koś cielny 
3.2.2. Darowizny
3.2.3. Finansowanie przez podmioty samorządowe
3.3. Polityka podatkowa
3.4. Regulacja spraw majątkowych PAKP
3.4.1. Stan majątkowy i regulacja kwestii majątkowych w Polsce Ludowej
3.4.2. Stan majątkowy na Ziemiach Odzyskanych
3.4.3. Regulacja spraw majątkowych po 1989 r.
CZĘŚĆ II
PRZESIEDLENIA–KLER–DUCHOWIEŃSTWO
Rozdział 4. Władze państwowe wobec węzłowych problemów PAKP 1944–1951
4.1. Koś ciół i władze państwowe wobec przesiedleń ludności prawosławnej do USRR i BSRR oraz Akcji „Wisła”  
4.1.1. Akcja wysiedleńcza do USRR i BSRR  
4.1.1.1. Wysiedlenia Ukraińców i Łemków z Polski południowo-wschodniej 
4.1.1.2. Przesiedlenia Białorusinów do BSRR
4.1.2. Koś ciół prawosławny wobec Akcji „Wisła”
4.1.3. Duchowieństwo i wierni prawosławni w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie
4.2. Sprawa jurysdykcji nad parafi ami w województwie białostockim 
4.3. Odsunięcie metropolity Dionizego od zarządzania Cerkwią .
Powołanie i działalność Tymczasowego Kolegium Rządzącego PAKP
4.4. Autokefalia w polityce władz państwowych 
4.5. Sprawa wyboru nowego metropolity 1948–1951
Rozdział 5. Polityka państwa wobec hierarchii i duchowieństwa prawosławnego
5.1. Polityka państwa wobec wyborów i działalności zwierzchników PAKP
5.2. Hierarchia prawosławna w polityce władz
5.3. Duchowieństwo prawosławne po drugiej wojnie światowej
5.3.1. Duchowieństwo w placówkach diasporalnych
5.3.2. Polityka kadrowa i ingerencje władz w ruch personalny kleru
5.3.3. Konfl ikty parafi alne jako element polityki wyznaniowej i narodowościowej państwa wobec duchowieństwa
5.3.4. Wykształcenie duchowieństwa
Spis treści 7
Rozdział 6. Duszpasterstwo wojskowe i specjalne
6.1. Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego
6.2. Duszpasterstwo specjalne
6.2.1. Duszpasterstwo w państwowych zakładach penitencjarnych
6.2.2. Duszpasterstwo w zakładach opieki zdrowotnej i społecznej
6.2.3. Duszpasterstwo stanowo-zawodowe
6.2.3.1. Prawosławne duszpasterstwo akademickie
6.2.3.2. Duszpasterstwo służb mundurowych
CZĘŚĆ III
ETNOS–ADMINISTRACJA–KONTROLA
Rozdział 7. Kwestia narodowościowa w Koś ciele prawosławnym 
7.1. Zagadnienia narodowościowe w działalności PAKP (1918–1945)
7.2. Sprawy narodowościowe po drugiej wojnie światowej
7.2.1. Białorusini
7.2.2. Ukraińcy
7.2.3. Polacy
7.2.4. Łemkowie
7.2.5. Rosjanie
7.2.6. Inne grupy narodowościowe
7.3. Kwestia narodowościowa wśród duchowieństwa
Rozdział 8. Polityka władz państwowych wobec tworzenia i rozwoju prawosławnej struktury administracyjno-kościelnej
8.1. Struktura diecezjalna i dekanalna
8.1.1. Kościelne jednostki zagraniczne w jurysdykcji PAKP
8.2. Struktura parafialna
8.2.1. Sieć parafialna diecezji warszawsko-bielskiej
8.2.2. Sieć parafialna diecezji białostocko-gdańskiej 
8.2.3. Sieć parafialna diecezji łódzko-poznańskiej
8.3. Budowa sieci parafi alnej na Ziemiach Zachodnich
8.4. Odbudowa życia religijnego w Polsce południowo-wschodniej
8.4.1. Odbudowa sieci parafialnej na Lubelszczyźnie 
8.4.2. Odbudowa sieci parafialnej na Podkarpaciu 
8.5. Nieudane próby erygowania parafi i. Placówki zamknięte
8.6. Życie monastyczne
8.6.1. Monaster św. Onufrego w Jabłecznej
8.6.2. Monaster św. św. Marty i Marii na św. Górze Grabarce
8.6.3. Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy
i św. Apostoła Jana Teologa w Supraślu 
8.6.4. Rozwój życia monastycznego po 1989 r. 
8 Spis treści
Rozdział 9. PAKP pod nadzorem bezpieki i aparatu partyjno-rządowego
9.1. Represje wobec prawosławnego duchowieństwa
9.2. Penetracja środowiska kościelnego w Polsce Ludowej
9.2.1. Aparat bezpieczeństwa wobec metropolity Dionizego (Waledyński)
9.2.2. PAKP w działalności aparatu partyjno-rządowego i bezpieczeństwa
9.2.3. Aparat państwowy wobec stosunków PAKP z Kościołem rzymskokatolickim
9.2.4. Aspekt międzynarodowy w działalności aparatu bezpieczeństwa wobec PAKP
9.3. Sieć agenturalna
9.3.1. Zadania i uwarunkowania współpracy
9.3.2. Sieć tajnych współpracowników
CZĘŚĆ IV
IRENOLOGIA–EKUMENIA–DIALOG
Rozdział 10. Stanowisko Koś cioła wobec przemian społeczno-politycznych
10.1. PAKP wobec zachodzących zmian politycznych
10.2. Kościół prawosławny wobec Ziem Odzyskanych
10.3. Kościół jako element propagandy państwowej w walce o pokój
10.4. PAKP wobec zagadnień społecznych
Rozdział 11. PAKP w działalności ekumenicznej i stosunkach międzywyznaniowych
11.1. Działalność ekumeniczna Kościoła prawosławnego
11.1.1. Działalność w ramach Polskiej Rady Ekumenicznej
11.1.1.1. Dialog katolicko-prawosławny w ramach Polskiej Rady Ekumenicznej
11.2. Stosunki międzywyznaniowe i międzyreligijne
11.2.1. Stosunki prawosławno-rzymskokatolickie
11.2.1.1. Konfl ikty majątkowe
11.2.1.2. Antagonizmy na cmentarzach
11.2.1.3. Kwestia małżeństw mieszanych we wzajemnych relacjach
11.2.1.4. Zjawiska pozytywne w relacjach prawosławno-katolickich
11.2.2. Relacje z Koś ciołem katolickim obrządku bizantyjsko-słowiańskiego
11.2.3. Relacje PAKP z Koś ciołami nierzymskokatolickimi
11.2.4. Stosunki z innymi religiami 
11.3. Kościół prawosławny w polityce państwa wobec grekokatolików
11.3.1. Akcja misyjna PAKP wśród grekokatolików
Rozdział 12. Działalność międzynarodowa PAKP
12.1. Uwarunkowania działalności międzynarodowej PAKP i kontakty z innymi Kościołami prawosławnymi
12.2. Kościół wobec wybranych zagadnień międzynarodowych
12.3. Działalność w światowym ruchu ekumenicznym
12.3.1. Światowa Rada Kościołów
12.3.2. Konferencja Koś ciołów Europejskich
12.3.3. PAKP w międzynarodowych dialogach bilateralnych
12.3.3.1. Dialog prawosławno-rzymskokatolicki
12.3.3.2. Kwestia uniatyzmu w dialogu katolicko-prawosławnym
12.3.4. Dialog ekumeniczny z innymi Koś ciołami i religiami
12.4. Sobór Ogólnoprawosławny w kontaktach międzynarodowych PAKP
CZĘŚĆ V
TRADYCJA–LAIKAT–KULTURA
Rozdział 13. Dziedzictwo i tradycja cerkiewna w polityce historycznej państwa
13.1. Zagadnienie świątyń i mienia cerkiewnego w okresie akcji wysiedleńczych
13.2. Prawosławne dziedzictwo historyczne po Akcji „Wisła”
13.2.1. Losy obiektów sakralnych
13.2.2. Akty wandalizmu wobec prawosławnych obiektów sakralnych
13.2.3. Prawosławne nekropolie
13.3. Władze państwowe wobec kościelnych inicjatyw budowlanych
13.3.1. Uwarunkowania prawno-polityczne dotyczące budownictwa kościelnego
13.3.2. Prawosławne budownictwo sakralne
13.3. Zagadnienie świątyń na Ziemiach Odzyskanych i w Polsce południowo-wschodniej
13.4. Utensylia i wyposażenie świątyń
13.5. Ochrona materialnego dziedzictwa historycznego i tradycji cerkiewnej
13.5.1. Działania państwa
13.5.2. Działania Polskiego Autokefalicznego Koś cioła Prawosławnego
13.5.3. Działania organizacji społecznych
Rozdział 14. Ewolucja podmiotowości prawosławnego laikatu
14.1. Działalność edukacyjna PAKP
14.1.1. Szkolnictwo i działalność oświatowo-wychowawcza Kościoła prawosławnego
14.1.1.1. Działania na rzecz reaktywowania Studium Teologii Prawosławnej
14.1.1.2. Prawosławne Seminarium Duchowne 
14.1.1.3. Sekcja Prawosławna Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej
14.1.1.4. Inne inicjatywy edukacyjne
14.2. Nauczanie religii prawosławnej 
14.2.1. Nauczanie religii w okresie Polski Ludowej
14.2.2. Specyfi ka nauczania religii na Ziemiach Odzyskanych
14.2.3. Religia w systemie oświatowym po 1989 r
10 Spis treści
14.3. Działalność wydawnicza Koś cioła prawosławnego
14.4. Bractwa i organizacje cerkiewne
14.4.1. Bractwo Młodzieży Prawosławnej
14.4.2. Bractwa prawosławne dorosłych
14.4.3. Inne organizacje i instytucje cerkiewne
14.4.4. Laikat prawosławny wobec ruchu pątniczego
14.5. Rola PAKP w realizacji zadań związanych z pomocą społeczną
14.6. Działalność kulturalna Koś cioła prawosławnego
14.6.1. Muzyka cerkiewna jako składnik prawosławnej kultury
14.6.2. Centra kultury prawosławnej
14.6.3. Stowarzyszenia i fundacje prawosławne
14.6.4. Środki masowego przekazu w działalności Kościoła prawosławnego
Zakończenie
Bibliografia
Indeks

 

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce