0,50zł

Przemienienie Pańskie

Przemienienie Pańskie

Preobrażenije Hospodnie (6/19 sierpnia)
Rozmiar 80 x 110 mm

Przemienienie Pańskie jest nieruchomym świętem, z liczby dwunastu wielkich świąt, obchodzonym 6/19 sierpnia. Zostało ustanowione w IV w. we wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego i należy do najważniejszych świąt poświęconych Chrystusowi. Jego najstarsze przedstawienia pochodzą z czasów cesarza Justyniana (VI w.) i mają głównie charakter symboliczny. W VIII w. sztuka zachodnia przejęła bizantyjski typ przedstawienia sceny, eksponując przy tym jego narracyjny charakter. W ikonografii prawosławnej dominujący pozostał symbolizm.
Przemienienie Pańskie jest jednym z najczęściej przedstawianych w ikonografii świąt. Obok przedstawień Chrztu Pańskiego i Pięćdziesiątnicy posiada ono trynitarny charakter (słyszymy na nich głos Ojca, widzimy światło Świętego Ducha oraz oślepiające oblicze Syna). W Przemienieniu Święta Trójca objawiła się przede wszystkim w chwale niestworzonego Boskiego Światła, które wszystko przenika i wypełnia, które wszystko tajemnie przemienia. Właśnie tym niesamowitym wylewem Boskiego Światła przepełniona jest ikona Przemienienia Pańskiego. Naukę pisania ikon nie tylko kolorami, co przede wszystkim światłem Taboru w dawnych czasach początkujący ikonopiscy rozpoczynali właśnie od ikony Przemienienia.
Podstawą ikonograficznych przedstawień święta jest Ewangelia. Okoliczności Przemienienia opisali wszyscy, poza Janem, ewangeliści (Mt 17, 1-13; Mr 2, 1-12; Łk 9, 28-36). Ikona Przemienienia przedstawia przy tym w jednej scenie dwa przeciwstawne światy - pozaziemski i ludzki. Z jednej strony, w górnej części ikony, widzimy Chrystusa unieruchomionego w emanującym z Niego transcendentnym Pokoju, który ogarnia pochylone postacie Mojżesza i Eliasza i tworzy krąg doskonały. Z drugiej, w jej dolnej części, jesteśmy świadkami pełnego dynamizmu ruchu apostołów.
Centralną postacią ikony jest Jezus Chrystus na szczycie Góry Tabor w Galilei w białych, jaśniejących szatach: „Twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło” (Mt 17, 2). Przedstawiany jest On „w postaci Boga”, jako jedna z Hipostaz Świętej Trójcy. Prawą rękę ma uniesioną w błogosławieństwie, a w lewej trzyma zwinięty zwój (w sztuce zachodniej częściej ma modlitewnie rozpostarte w powietrzu ramiona), z tyłu zaś ocienia Go ogromna mandorla, diagram utworzony z okręgów współśrodkowych, ze wszystkich sfer stworzonego wszechświata. Odbija ona jakby bijące z Chrystusa złociste promienie. Często w okrąg mandorli, wpisywana jest sześcioramienna gwiazda, wyobrażająca „świetlisty obłok”, znak Świętego Ducha i transcendentne źródło Bożych energii. Emanujące ze Zbawiciela promienie, symbolizujące Boskie energie-moce, rozświetlają postacie i szaty stojących po obu stronach proroków Eliasza i Mojżesza, szaty powalonych na ziemię trzech apostołów (niekiedy w stronę każdego z nich skierowany jest oddzielny promień światła), a nawet schodkowe uskoki góry.
Tabor konturami zwęża się ku górze, na samym szczycie dzieląc się na trzy niewielkie występy. Na środkowym, ledwie dotykając stopami skał, a niekiedy bardziej unosząc się nad nią, stoi Chrystus, na sąsiednich jego rozmówcy - Eliasz i Mojżesz, wielcy wizjonerzy Starego Testamentu. Zbawiciel rozmawia z nimi o Swojej przyszłej męce. Już wcześnie obaj oni spotkali się z Chrystusem: pierwszy doznał obecności Boga na Górze Karmel, gdzie Bóg przemawiał do niego szeptem, drugi w gęstym obłoku na Górze Synaj. Wskazują oni na Prawo i Proroków - dwie główne części Starego Testamentu. Eliasz, z modlitewnie złożonymi dłońmi, znajduje się po prawicy Zbawiciela, stojący po Jego lewej stronie Mojżesz w rękach dzierży księgę lub tablice z Dziesięciorgiem Przykazań. Pierwszy, przedstawiany jako długowłosy i siwobrody starzec, jest orędownikiem żyjących, drugi, jako młody człowiek o ciemnych włosach - zmarłych.
Cud Przemienienia dokonał się nie przed całym ludem, lecz o obecności wybranych uczniów Chrystusa. Jego świadkami byli tylko najbliżsi z nich - apostołowie Piotr, syn Zebedeusza Jakub i jego brat Jan Teolog. Oni to byli zdolni wytrzymać wizję chwały nie do zniesienia dla człowieka i zostali dopuszczeni najbliżej poznania tajemnicy mesjańskiej. Aby jednak nie wodzić i tych wybranych apostołów na pokuszenie ciężkim doświadczeniem Krzyża, Chrystus ukazuje się im w blasku Swojej boskiej chwały.
Trzej apostołowie umieszczani są na ikonach u podnóża góry. Zwykle przedstawia się ich jak spadają ze stromego szczytu „na złamanie karku” (odwołanie do Ewangelii św. Mateusza i św. Marka: „upadli na twarz i bardzo się zlękli”) lub jak przerażeni oślepiającą wizją leżą przytuleni do ziemi i kryją swoje twarze w fałdach szat. Dużo rzadziej są nieruchomi i w różnych pozach leżą na ziemi (odwołanie do Ewangelii św. Łukasza: „snem byli zmorzeni”). W poszczególnych wersjach ikony rozmieszczani są różnie. Najczęściej Piotr (którego można rozpoznać po brodzie i kręconych włosach) ukazywany jest po prawej stronie w pozycji klęczącej w chwili, gdy unosi dłoń, by zasłonić się przed światłem. Odziany w czerwone szaty Jan, z wyglądu najmłodszy, zwykle jest po środku, pada na ziemię, odwracając się plecami do światła. Jakub przeważnie występuje z lewej strony, w pozie ucieczki lub jak odchylony do tyłu pada na wznak. Na wielu ikonach w kierunku każdego z apostołów od postaci Chrystusa kierowany jest jeden promień światła.
W sztuce zachodniej apostołowie często klęczą, a w ich pobliżu pojawiają się trzy namioty (których budowę zaproponował apostoł Piotr), które niekiedy ukazywane są jako małe kaplice. U stóp góry przedstawiany też bywa tłum uczniów, kobiet i mężczyzn oraz epileptyk, proszący Chrystusa o pomoc.
Przepełniona symbolami prawosławna ikonografia, głównie pochodząca z Bałkanów, zna szczególny warianty Przemienienia Pańskiego rozszerzony o elementy narracyjne. W XIV-XV w. na ikonach (m.in. Teofan Grek) zaczęto przedstawiać wspinających się i schodzących z góry Chrystusa z trzema apostołami, a w górnych narożnikach ikony umieszczano minaturowe półpostacie Eliasza i Mojżesza na obłokach z towarzyszącymi im aniołami. I tam jednak dominujące znaczenie ma światłość taborycka, „pierwowzór chwały i piękności Bożej”.
Sztuka zachodnia przedstawiająca scenę Przemienienia Pańskiego w przeważającej części pozbawiona jest niezwykłości i dramatyzmu charakterystycznych dla ikonografii prawosławnej. Dominuje w niej element narracyjny i czysto realistyczny. Często jest to scena rodzajowa rozgrywająca się nie na górze i umieszczona w zwykłym pejzażu.

oprac. Jarosław Charkiewicz

www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
1 x Kadzielnica nr 4 złocona z dzwonkami (sześciokątna)
1 x Świeca ofiarna /nr 15/
1 x Frędzle złote 5 cm
1 x Ikona Bogarodzicy "Chersońska"
3 x Haczyk do łampady nr 2 D - mosiężny
1 x Ikona Św. Mikołaja /RR/
2 x Pocztówka BN nr 1
2 x Czotki 50 - czarne S
2 x Ikona w ramce nr 1
2 x Haczyk do łampady nr 6 - mosiężny
2 x Ikona Wjazdu Pańskiego do Jerozolimy Zwierki
1 x Ikona Chrystusa /MRR/
1 x Św. Maria Magdalena - laminat
1 x Anioł Stróż /nr 2m/
1 x Ikonka okrągła /nr 1/
1 x Czotki 100 - czarne /LB - 2/
1 x Wstążka do szat - złota /b.sz/
1 x Św. Anna /nr 2/
1 x Ewangelia skórzanej oprawie
1 x Anioł Stróż /nr 2d/
1 x Ikona Zwiastowania Bogarodzicy Zwierki
1 x Krzyż naprestolny /czerwony/
1 x św. apostoł Mateusz
1 x Pocztówka BN nr 6
1 x Wstążka do szat biało-złota (nr 4) - szer. 20
1 x Wstążka do szat - srebrna /sz/
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy
1 x Ikona Chrystusa /nr 1/
1 x 80 lat autokefalii w starych fotografiach
1 x Ikonka okrągła /nr 5/
1 x Ikona Narodzenia Bogarodzicy Zwierki
1 x Święta Liturgia św. Jana Złotoustego
2 x Ikona Anioła Stróża - ryza, ramka
1 x Wstążka do szat - złota /w/
1 x Ikona Zstąpienia Jezusa Chrystusa do Otchłani Zwierki
1 x Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny
1 x Chrzest Pański /nr 2/
2 x Ikona Bogurodzicy "Kazańska" - ryza, ramka
1 x Krzyżyk na zawieszce /d/
2 x Haczyk do łampady nr 1 - mosiężny
1 x Deisis
1 x Czotki 30 - czarne /nr 4/
2 x Ikona Bogurodzicy "Włodzimierska" - ryza
1 x Św. Adrian i św. Natalia
1 x Ikona Wieczerzy Mistycznej Zwierki
1 x Łampada stojąca /nr 08/ złocona /cz/
2 x Ikona Bogurodzicy "Częstochowska" - ryza
1 x Węgielki do kadzielnicy 28
1 x Ikona Wskrzeszenia Łazarza Zwierki
1 x Pocztówka BN nr 46
1 x Ikona Bogarodzicy "Gruzińska"
1 x Kropidło małe
1 x Ikony z monasteru w Zwierkach
2 x Ikona Chrystusa /nr 2/ - złocenie
1 x Ikona podwójna duża /nr 1/
1 x Perły doliny Nurca
1 x Narodzenie Bogarodzicy
1 x św. Maria Magdalena /nr 4/
1 x Łampada nr 1 /niebieska/
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 D
1 x Kadzielnica grecka nr 7698 B
1 x Frędzle srebrne 7 cm
1 x Krzyż naprestolny /niebieski/
1 x Ikona Obmycia Nóg Zwierki
1 x Wprowadzenie Bogarodzicy do Świątyni
1 x Zesłanie Ducha Świętego - Pięćdziesiątnica
1 x Św. Maria Magdalena /nr 2/
1 x Ikona Bogarodzicy "Iwerska"
1 x Ikonka Kazańska Bogurodzica plastik
1 x Św. Paraskiewa (Matijeszyna)
1 x Wstążka do szat biało-srebrna (K) - szer. 30
1 x Sobór Św. Męczenników Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej /nr 3/
1 x Wstążka do szat - srebrno - złota /sz/
1 x Ikona Bogarodzicy "Blachereńska"
1 x Łampada stojąca /nr 07 M/
1 x Całun pogrzebowy
1 x Haczyk do łampady nr 4 - pozłacany
1 x św. apostoł Piotr - laminat
1 x Materiał biało - srebrny /nr 8/
1 x 12 Wielkich Świąt i Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa /nr 3/
1 x św. apostoł Marek
1 x Kratkij Molitwosłow /scs/
1 x Ikona Chrystusa /RR/
2 x Ikona Chrystusa - ryza, ramka
1 x Ikona Wniebowstąpienia Pańskiego Zwierki
1 x J. Klinger. Dzieła zebrane, tom 2. O istocie prawosławia
1 x Łampada stojąca /nr 07 D/
1 x Ikona Niedowierzającego Tomasza Zwierki
1 x Sobór Archaniołów
1 x Krzyż z emalią czerwony
1 x Ikona w stojącym kiotie nr 3
1 x Wałaamska Ikona Bogarodzicy w stojącej ramce
1 x Łampada grecka nr 3 mosiężna
1 x Pocztówka BN nr 8
1 x Czotki 30 - czarne /LB/
1 x Krzyż ołtarzowy - emalia
1 x Bogarodzica na tronie
1 x św. apostoł Bartłomiej - laminat
1 x Św. Trójca - d
1 x Wprowadzenie Bogarodzicy do Świątyni
1 x Ikona Bogarodzicy "Gorejący krzew"
1 x Ikonka okrągła /nr 4/
1 x Świeca ofiarna /nr 3/
1 x Iliton
1 x Deska do ikony 22x28
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy /nr 2/ - złocenie
1 x Ikona Bogurodzicy "Strastnaja" - ryza
1 x Ikona Narodzenia Jezusa Chrystusa Zwierki
1 x św. Maria Magdalena /relikwie/
1 x św. apostoł Paweł
1 x Ikona Podwyższenia Krzyża Pańskiego Zwierki
1 x Przemienienie Pańskie
1 x Ewangelia naprestolna /n/
1 x Łampada nr 9 złocona
1 x Św. Barbara
1 x św. apostoł Bartłomiej
1 x Św. Serafim w stojącej ramce
1 x Łampada stojąca /nr 05/ złocona
1 x Ikonka okrągła /nr 15/
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 K
2 x Pocztówka BN nr 4
1 x Haczyk do łampady nr 7 - mosiężny
1 x św. Ewa pramatka
1 x Czotki 100 - czarne /LB - 1/
1 x Boże Narodzenie
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 3 D
1 x Ikona Bogarodzicy "Dodająca Rozumu" /nr 2/
1 x Anioł Stróż w stojącej ramce
1 x Spotkanie Pańskie
1 x Pocztówka BN nr 5
1 x Ikona Bogarodzicy "Fiodorowska"
1 x Ikona Chrztu Pańskiego Zwierki
1 x Wstążka do szat fioletowo-złota (K) - szer. 20
1 x Ikona Spotkania Pańskiego Zwierki
1 x Kadzielnica nr 3 złocona z dzwonkami
1 x Węgielki do kadzielnicy 40
1 x Pocztówka BN nr 45
1 x Encyklopedia T.42
1 x Encyklopedia T.60
1 x Akatyst ku czci Iwierskiej Ikony Matki Bożej
1 x Cerkiewki i kaplice północnej Białostocczyzny
1 x Akatyst Zwiastowania Przenajświętszej Bogarodzicy
1 x Kl. II - Boże, błogosław; Hospodi, błagosłowi
1 x Pocztówka BN nr 02/17
1 x Encyklopedia T.67
1 x Akatyst do św. Mikołaja Cudotwórcy Żywot św. Mikołaja
1 x Encyklopedia T.63
1 x Akatyst do św. Spirydona z Tremituntu
1 x Encyklopedia T.68
1 x Kl. V - podręcznik - W cerkwi prawosławnej
1 x Elpis nr 4
1 x Encyklopedia T.66
1 x Akafist Uspieniju Preswiatoj Bogorodicy
1 x Akatyst do św. Eliasza
1 x Elpis nr 17/18
1 x Encyklopedia T.43
1 x Encyklopedia T.64
1 x Akatyst do świętej równej apostołom Marii Magdaleny
1 x Pod opieką św. Grzegorza Peradze
23.295,95zł
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce