39,00zł

Lwowski Sobór Cerkiewny 1946 roku. Przyczyny i konsekwencje

Lwowski Sobór Cerkiewny 1946 roku. Przyczyny i konsekwencje

Tytuł: Lwowski Sobór Cerkiewny 1946 roku. Przyczyny i konsekwencje
Autor: Ks. protojerej Rościsław Jarema,
Wydawnictwo: Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2015,
Ilość stron: 303

Historia Cerkwi, i ta dawna, i współczesna, obfituje w wiele ważnych wydarzeń. Niektóre spośród nich uznawane są przez historyków i badaczy wręcz za kluczowe, w sposób zasadniczy rzutujące na dalsze losy Prawosławia. Jednym z takich wyjątkowych wydarzeń dla Cerkwi prawosławnej w Europie Środkowo-Wschodniej był Sobór Cerkiewny, obradujący we Lwowie w dniach 8-10 marca 1946 roku. Na nim to została ogłoszona likwidacja unii brzeskiej 1596 roku i połączenia unitów z Rosyjską Cerkwią Prawosławną.

Kwestii przygotowań do tego soboru, jego przebiegu i konsekwencjom poświęcona została książka pochodzącego z Ukrainy ks. prot. Rościsława Jaremy pt. „Lwowski Sobór Cerkiewny 1946 roku. Przyczyny i konsekwencje”, wydana przez Warszawską Metropolię Prawosławną w czerwcu bieżącego roku, będąca przekładem na język polski rozprawy doktorskiej autora napisanej pod kierunkiem ks. prof. Mariana Bendzy i obronionej w 2013 roku w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W recenzji wydawniczej metropolita warszawski i całej Polski Sawa, jeden z recenzentów rozprawy, nazwał ją mającą „ważne znaczenie w poznawaniu najnowszej historii Cerkwi prawosławnej Polski, Ukrainy i Rosji”. Inny z recenzentów, ks. prof. Tadeusz Kałużny, podkreśla z kolei fakt, że prezentowana „praca stanowi studium jednego z najtrudniejszych tematów w historii współczesnej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego i Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego oraz w relacjach katolicko-prawosławnych”. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kwestia kontrowersyjnego soboru lwowskiego jest przez historyków bardzo niejednoznacznie oceniana i przedstawiana, a jest to uzależnione nade wszystko od przynależności konfesyjnej danego badacza.  

Poza wprowadzeniem i zakończeniem książka składa się z czterech zasadniczych rozdziałów. W pierwszym autor przedstawia sytuację kanoniczną Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej na tle tendencji geopolitycznych w zachodniej części Ukraińskiej SRR w drugiej połowie 1944 i na początku 1945 roku. Rozdział drugi traktuje o tzw. grupie inicjatywnej, będącej oficjalnym przedstawicielem Unickiej Cerkwi Greckokatolickiej w rozmowach z organami władzy państwowej i z hierarchią Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Trzeci rozdział opisuje przebieg soboru oraz związane z tym polemiki. Rozdział ostatni poświęcony został analizie stosunku Cerkwi i państwa do jednoczącej się z Prawosławiem części Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej po zakończeniu soboru lwowskiego.

Ponadto praca zawiera szereg aneksów, w których zostały przedstawione biogramy hierarchów, duchownych i wiernych Cerkwi prawosławnej i greckokatolickiej, jak też Kościoła rzymskokatolickiego w równym stopniu związanych z głównym tematem książki oraz wiele archiwalnych fotografii zarówno związanych z soborem lwowskim jak i prezentujących wspomniane postacie.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że prezentowana książka, cytując metropolitę Sawę: „napisana została na podstawie bogatego materiału źródłowego. Sprzyjał temu fakt otwarcia archiwów byłego ZSRR. Umożliwiło to odsłonięcie wielu nieznanych faktów, w tym materiałów dotyczących soboru we Lwowie 1946 roku. Tragizm tamtych dni przebiega przez systemowe zestawienie statystyczne, analizy socjologiczne, nieprzekraczające określonych ram naukowych”. Z drugiej strony, co zauważają dwaj inni recenzenci, autor pracy przedstawił zasadniczo jedynie prawosławny punkt widzenia na kwestię soboru lwowskiego, co – jak pisze ks. prof. Tadeusz Kałużny – „…niewątpliwie osłabia naukową wartość recenzowanej pracy i budzi wątpliwość, czy podjęta przez autora próba uzasadnienia kanoniczności soboru lwowskiego 1946 roku zdoła przekonać czytelnika”. Niemniej, samo zmierzenie się z tym tematem, jak twierdzi tenże recenzent, świadczy o „naukowej odwadze” autora. Nieco łagodniejszy w swych ocenach jest trzeci z recenzentów wydawniczych, ks. prof. Józef Mandziuk, piszący, że rozprawa ks. Jaremy „włącza się w nurt bolesnych wydarzeń w życiu religijno-kościelnym XX stulecia” oraz „…w sposób wyważony, na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych, usiłuje odpowiedzieć na pytanie o jakość działań w nowym stalinowskim kontekście. Eksponuje szereg pytań, lecz nie daje na nie jednoznacznej odpowiedzi, tym bardziej że nie ma pod ręką materiałów archiwalnych ze zbiorów Cerkwi unickiej”.

Nie wdając się w polemiki z recenzentami, z przekonaniem stwierdzić można, że prezentowana praca zasługuje na uwagę nie tylko historyków Cerkwi prawosławnej i Kościoła rzymskokatolickiego (w tym obrządku wschodniego), ale również wiernych tych wyznań. Rzuca ona bowiem wiele światła na sytuację, w jakiej jeszcze w nie tak odległym czasie funkcjonowała religia w byłym Związku Radzieckim, pozwana stosunkowo obiektywnie oceniać zachodzące wówczas procesy historyczne. Książka stanowi, zatem, interesujący i ważny przyczynek w toczącej się dyskusji wokół złożonej tematyki soboru lwowskiego. Poznawczo interesująca i wartościowa treść rozprawy bez wątpienia skłania do dalszych badań omawianej tematyki, do czego jest zachętą i dobrym pretekstem.

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
3 x Mirra - Atos - ładan
2 x Przebóstwienie człowieka
1 x Alfabet prawosławnego przedszkolaka
1 x Pascha ikony. Villa dei Misteri Jerzy Nowosielski
1 x Nie odrzucaj Bożego daru
1 x Elpis Tom 17
1 x Sakrament Małżeństwa
1 x Encyklopedia T.41
2 x Jaśmin - Atos - ładan
1 x Rocznik prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej 2020
2 x W drodze ku wieczności
1 x Misteria uzdrowienia
1 x Kalendarz 2022 r. z troparami i kondakami
2 x Homilie t. III Bezustanna Opieka
1 x Królestwo Wnętrza
2 x Żywoty Świętych - listopad cz.2
1 x Kalendarzyk kieszonkowy 2022 r.
2 x Tam skarb twój, gdzie serce twoje...
1 x Terminarz - kalendarz 2022
1 x Kalendarz Prawosławny 2022
1 x Akatyst do św. Paraskiewy Serbskiej
1 x Apostoł Piotr. Biografia
1 x Boska Liturgia Świętego Bazylego Wielkiego
1 x Cerkwie, kaplice, kapliczki. Orthodox churches. Православные хр.
1 x Akatyst Boskim Cierpieniom Chrystusowym
1 x Bożestwiennaja Liturgija swiataho Ioanna Złatoustaho - Służebnik
1 x Przewodnictwo duchowe w monastycyzmie prawosławnym
1 x Akafist ku czci Zmartwychwstania Pańskiego
1 x Euchologion t.1, t2, uzupełniający - komplet
1 x Dogmatika prawosławnoj cerkwi - Pnewmatologija
1 x Ikony z monasteru w Zwierkach
1 x Chełmsko - Podlaski zbiór melodii cerkiewnych
1 x Antonij Mitropolit Surożskij. Trudy. Kniga wtoraja.
1 x Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria t.2
1 x Hierarchia, kler i pracownicy KP. wyd.II
1 x Akatyst do św. Eliasza
1 x Cypryjscy święci
1 x Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria t.1-3
1 x Akafist Uspieniju Preswiatoj Bogorodicy
1 x Izbrannyje propowiedi i wospominanija
1 x Akatyst do Bogurodzicy Wszystkich Strapionych Radości
1 x Czetwierojewangielije t.1
1 x św. Spirydon (nr 1) /mdf/
2 x Kadzidło Atoskie Anielskie
3 x Kadzidło Atoskie Kwiat Pustyni
1 x Kadzidło Atoskie Piżmo
1 x Kadzidło Atoskie Mirra
1 x kadzidło zwykłe
3.988,50zł
Informacje o producencie
Metropolia Prawosławna
Inne produkty
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce