15,00zł

Ksiądz Michał Bożerianow i jego odpowiedź "LUDZIOM MAŁYM"

Ksiądz Michał Bożerianow i jego odpowiedź \"LUDZIOM MAŁYM\"

Autor: Antoni Mironowicz
Tytuł: Ksiądz Michał Bożerianow i jego odpowiedź "LUDZIOM MAŁYM"
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2015
Oprawa: miękka
Wymiary: 14,5 x 20,5 cm
Ilość stron: 132
ISBN: 978-83-7431-438-1

Wprowadzenie
Dzieje społeczności białoruskiej w II Rzeczypospolitej w okresie II wojny światowej a zwłaszcza na emigracji są mało znane. Niewiele też mamy opracowań na temat działalności Polskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej na uchodźstwie po 1939 roku. Istniejące prace naukowe mają charakter fragmentaryczny i odnoszą się najczęściej do poszczególnych osób lub zdarzeń. Powstałe na emigracji opracowania mają charakter bardziej wspomnieniowy i nie poddają szerszej analizie sytuacji ludności prawosławnej w Anglii, we Włoszech, na Bliskim Wschodzie, w Australii, Nowej Zelandii, Indii, Meksyku czy Stanach Zjednoczonych. Jeszcze trudniej jest przedstawić opinię przedstawicieli mniejszości narodowych i wyznaniowych na temat polityki rządu RP na emigracji w czasie II wojny światowej. Z tego powodu każde nowe źródło, wytworzone w latach 1939-1945, ukazujące poglądy środowisk prawosławnych i białoruskich posiada szczególne znaczenie. Ocena rzeczywistości na emigracji tuż po klęsce wrześniowej ma charakter emocjonalny, ale oddaje rzeczywiste odczucia prawosławnych Białorusinów i Ukraińców, obywateli II Rzeczypospolitej.
Dzięki Michałowi Szwedziukowi z Congleton Cheshire (Anglia) udało się zachować wiele dokumentów o działalności jednego z duchownych prawosławnych, którego życie i działalność oraz pozostawiona spuścizna literacka pozwala lepiej zrozumieć trudne losy białoruskich uchodźców. Wśród zachowanych przez M. Szwedziuka materiałów o ks. Michale Bożerianowie znajdowała się broszura Moja odpowiedź „ludziom małym ”. Autor broszury podpisał się jako Prawosławnej Cerkwi Polskiej Inspektor Religijny na Centralną i Wschodnią Afrykę. Broszurę wydano na jesieni 1945 r. w Tengeru koło Arushy w Tanzanii (Tanganyika). Jest to niezwykłe źródło. Ukazuje ono losy rodziny Bożerianowych oraz autora w latach międzywojennych i w okresie jego pobytu w obozach na terenie ZSRR. Za najciekawsze należy uznać fragmenty, które opisują losy ludności prawosławnej i białoruskiej na terenie Iranu i Afryki Wschodniej. Na podstawie zapisków ks. Michała Bożerianowa możemy poznać stosunek Białorusinów do państwa polskiego, który został wyrażony przez uchodźców przybyłych z terenów Związku Radzieckiego w 1942 r. do Iranu. Z drugiej strony poznajemy postawy władz i ludności polskiej na uchodźctwie wobec mniejszości narodowych i wyznaniowych byłych obywateli II Rzeczypospolitej.
Analizując to niezwykłe źródło należy zwrócić uwagę na pominięcie w nim wielu istotnych faktów z życia samego ks. Michała Bożerianowa i jego rodziny oraz niechęć do operowania pełnymi nazwiskami, zwłaszcza osób prowadzących antymniejszościową politykę. Broszura Moja odpowiedź „ ludziom małym ” była pisana w celu przekazania prawdy o wydarzeniach i faktach, które miały miejsce w życiu jej autora. Praca została napisana pośpiesznie i emocjonalnie. Bożerianow skoncentrował się w niej na kilku aspektach sytuacji ludności prawosławnej i białoruskiej w II Rzeczypospolitej, Wilnie oraz na uchodźstwie. Autor źródła pomija okoliczności jego aresztowania przez władze sowieckie i jego wywózkę do łagrów, pobyt w nich oraz losy swojej najbliższej rodziny: rodziców, żony. Nic nie wspomina o matuszce i ewentualnych dzieciach. Losy małżonki ks. Michała pozostały nieznane, tak jak miejsce jej pobytu na terenie Związku Radzieckiego.Ksiądz M. Bożerianow dużo za to pisze o swej działalności kapłańskiej, ale pomija swoją aktywność na forum politycznym i społecznym. Praktycznie nic nie wspomina o swej działalności wydawniczej i pisarskiej. Na podstawie jego specyficznych wspomnień niewiele możemy dowiedzieć się o kontaktach duchownego z politykami polskimi i hierarchią cerkiewną. Tych informacji trzeba szukać w innych źródłach. Być może chciał o tym sam napisać w kolejnej broszurze, kończąc wspomnianą broszurę Moja odpowiedź „ ludziom małym ” następującym stwierdzeniem: „Niechaj czytelnik nie sądzi, że warunki pobytu prawosławnych na terenie osiedli polskich w Afryce, pozbawione są wrogiego nastawienia ze strony polskiej większości. Dlatego też o sprawach powyższych postaram się poinformować bezstronną opinię publiczną na łamach innej broszury”. Broszury tej jednak już nigdy nie napisał i nie poznamy jego opinii i jego oceny wydarzeń, które miały miejsce w Afryce Wschodniej w latach 1943-1945.
Dodatkowym utrudnieniem w zrozumieniu zapisów duchownego prawosławnego jest fragmentaryczność narracji w niektórych sprawach dotyczących jego osoby i pominięcie kontekstu politycznego owych wydarzeń. Ks. M. Bożerianow pozostawia czytelnikowi możliwość dokonania własnej oceny zaprezentowanych faktów. Sam, chociaż niektóre wydarzenia relacjonuje emocjonalnie, unika jednoznacznych ocen. Wydaje się, że autor pisząc broszurę liczył się z reakcją czytelników: swych zwolenników, przeciwników i władz polskich na uchodźstwie. Równocześnie duchowny chciał przedstawić fakty, ażeby nie zostały one zapomniane i przeinaczone. Z tego powodu broszura ks. M. Bożerianowa jest nie tylko autentyczna, ale i prawdziwa, szczera w swej narracji. Owszem, czytelnikowi będzie brakować informacji i odpowiedzi na wiele pytań, na przykład o dalsze losy działaczy łemkowskich czy białoruskich. Otwartym pytaniem pozostaje - czy autor broszury wiedział, co się z nimi stało? Należy też pamiętać, że broszura obejmuje jedynie dwadzieścia stron, pisanych na maszynie bez polskich liter.
Pomimo tych uwag broszura Moja odpowiedź „ ludziom małym ” jest unikalnym źródłem, autentycznym w swym przekazie. Z owego źródła dowiadujemy się więcej o dziejach społeczności prawosławnej i białoruskiej na uchodźstwie aniżeli z innych opasłych opracowań naukowych. Ta ogromna wartość poznawcza źródła nadaje mu wyjątkowy charakter i pozwala na podjęcie dalszych badań nad losami Cerkwi prawosławnej i jej wiernych na uchodźstwie w latach 1942-1945.

Spis treści
Wprowadzenie
Ksiądz Michał Bożerianow, jego życie i działalność
Ksiądz Michał Bożerianow - moja odpowiedź „ludziom małym”
Mój ojciec
Moja młodość
Po kampanii wrześniowej 1939 r
Persja
Ja jako „wywrotowiec”
Ja jako „złodziej”
Aneks nr 1
Bibliografia
Źródła
Literatura

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
Twój koszyk jest pusty
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce