15,00zł

Św. Jan Teolog Apostoł /mdf/

Św. Jan Teolog Apostoł /mdf/

JAN TEOLOG, apostoł i ewangelista (Apostoł i jewangielist Ioann Bogosłow), 8/21 maja, 26 września/9 października (rocznica śmierci) i 30 czerwca/13 lipca (Sobór dwunastu apostołów).

Był najmłodszym z grona dwunastu apostołów, synem rybaka z Galilei - Zebedeusza i Salome. Nie znamy roku urodzenia apostoła. Przypuszczalnie było to w Betsaidzie. Św. Jan był najpierw uczniem św. Jana Chrzciciela, a później wraz z Chrystusem udał się znad Jordanu do Galilei.

Wybrany na apostoła towarzyszył Mu aż do Jego śmierci. Był świadkiem wszystkich ważnych wydarzeń w życiu Zbawiciela. Razem z bratem apostołem Jakubem, synem Zebedeusza i apostołem Piotrem był świadkiem Przemienienia Pańskiego i modlitwy Jezusa w Ogrodzie Oliwnym. Pan wyznaczył go oraz apostoła Piotra do przygotowania ostatniej Paschy. Po zmartwychwstaniu był pierwszym z mężczyzn, który znalazł się przy Jego grobie. Zwie się go "umiłowanym uczniem Chrystusa".

Spośród apostołów tylko św. Jan do końca pozostał wierny Chrystusowi. Dlatego w nagrodę otrzymał pod opiekę Matkę Bożą, z którą przebywał w Jerozolimie, aż do Jej zaśnięcia w 48 r. Razem z Piotrem żarliwie nauczał w tym mieście i jego okolicach. Po odejściu do wieczności Matki Bożej apostoł głosił w Azji Mniejszej, a na miejsce stałego zamieszkania wybrał Efez. W czasie prześladowań chrześcijan za rządów Domicjana wezwano go do Rzymu i próbowano otruć, ale trucizna nie podziałała. Wówczas wrzucono go do kotła z wrzącym olejem, z którego również wyszedł nietknięty. Zesłano więc na wyspę Patmos. Tam święty napisał "Apokalipsę", księgę, w której wyłożył przyszłe losy Cerkwi Chrystusowej i całego świata. Jest też autorem czwartej Ewangelii i trzech listów apostolskich. Pochodzące spod jego pióra księgi Nowego Testamentu uważa się za najpiękniejsze świadectwo jakie pozostawili apostołowie.

Po śmierci Domicjana Jan powrócił do Efezu, gdzie w głębokiej starości między 98-117 r. zakończył ziemskie życie. Tam też na zawsze spoczęło jego ciało. Za swą ewangeliczną naukę o Bogu Słowie zwie się go "Teologiem" (cs. "Bogosłowem").

Św. Jan Teolog jest orędownikiem uczących się pisania ikon, rybaków, proszących o pomyślne wiatry i łowy oraz wiernych modlących się o pomyślność i zgodę rodziny.

W ikonografii apostoł przedstawiany jest przeważnie jako sędziwy starzec z czołową łysiną i siwymi włosami oraz krótką, gęstą brodą. Podobnie jak inni odziany jest w tunikę i długi płaszcz. W rzędach apostołów jego atrybutem jest księga lub zwój pisma, lecz jako ewangeliście przypisano mu też symbol orła. Pierwotnie wskazywał on na wniebowstąpienie Chrystusa, następnie na wzniosły lot jego myśli i natchnienie. Na ikonach Jan zwykle trzyma zwój, lub częściej Ewangelię zamkniętą, bądź otwartą na słowach: "Na początku było Słowo". Na wizerunkach czterech ewangelistów, znajdujących się m.in. w każdej prawosławnej świątyni na Królewskich Wrotach, najczęściej ukazywany jest z orłem.

Podczas gdy w sztuce Zachodu spośród wszystkich apostołów wyróżniani są zazwyczaj Piotr i Paweł, tak w ikonografii prawosławnej dominujące miejsce zajmuje Jan. Spotykany jest w wielu cyklicznych przedstawieniach z życia Chrystusa, m.in. na ikonach Przemienienia Pańskiego (klęczy lub leży u stóp Chrystusa), Wjazdu do Jerozolimy, Ostatniej Wieczerzy (niekiedy spoczywa na piersi Chrystusa), Ukrzyżowania Chrystusa (gdzie często podtrzymuje mdlejącą Matkę Bożą, stojącą wraz z nim po tej samej stronie krzyża), Wniebowstąpienia Pańskiego, Zesłania Świętego Ducha na Apostołów. Był też pierwszym z apostołów obecnych przy Matce Bożej w chwili jej śmierci. Czasami na ikonie Zaśnięcia Bogarodzicy podaje Jej świecę lub udziela Eucharystii.

Od X w. ikonografia wschodnia umieszcza obok niego pisarza i diakona pierwszej gminy imieniem Prochor, któremu apostoł na wyspie Patmos dyktuje "Objawienie". Często na tym przedstawieniu występuje też anioł, przynoszący Janowi pokarm.

W sztuce zachodniej Jan Ewangelista ukazywany jest niekiedy jako rybak. Ma też kilka innych atrybutów: kielich z jadowitym wężem, smoka, naczynie lub kocioł z olejem, gołębicę, kielich z Hostią, siedem apokaliptycznych plag. Na Zachodzie uważany jest też za patrona Albanii, Azji Mniejszej, aptekarzy, bednarzy, dziewic, zawodów związanych z pisaniem i przepisywaniem, owczarzy, płatnerzy, ślusarzy, teologów, uprawiających winorośl, wdów.

Imię Jan pochodzi z języka hebrajskiego i oznacza "Bóg jest łaskawy".

opr. Jarosław Charkiewicz
www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
Twój koszyk jest pusty
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce