Top » Katalog » Książki » Orthdruk »

70,00zł

Kościół Prawosławny a Rzeczpospolita Polska 1370-1632

Kościół Prawosławny a Rzeczpospolita Polska 1370-1632

Autor: Kazimierz Chodynicki
Tytuł: Kościół Prawosławny a Rzeczpospolita Polska 1370 - 1632
Wydawnictwo: SKŁAD GŁÓWNY KASA IMIENIA MIANOWSKIEGO-INSTYTUT POPIERANIA NAUKI WARSZAWA-PAŁAC STASZICA 1934
Reprint: ORTHDRUK
Wydanie: Białystok 2005
ISBN: 83-89396-17-3
Liczba stron: 610
Wymiary: 175 x 245 mm
Okładka: twarda

UWAGA: EGZEMPLARZ LEKKO USZKODZONY!!!


SPIS RZECZY

Przedmowa
ROZDZIAŁ  I.
Powstanie metropolii prawosławnej

§ 1. Kościół prawosławny a państwo.
Dążenie państwa polskiego do utworzenia i zachowania samodzielnej hierarchji Kościoła prawosławnego.
Pogląd historyków rosyjskich na samodzielność Kościołów w granicach poszczególnych państw.

§ 2. Założenie metropolii halickiej
Upadek Kijowa jako stolicy metropolitów prawosławnych.
Założenie metropolii halickiej.
Upadek metropolii halickiej wskutek zabiegów metropolitów we Włodzimierzu suzdalskim.
Wskrzeszenie metropolii przez Kazimierza Wielkiego.

§ 3. Początki metropolii litewskiej
Założenie metropolii litewskiej
Upadek i zabiegi Olgierda o jej wznowienie.
Rywalizacja pomiędzy metropolitą litewskim Romanem i moskiewskim Aleksym. Cyprjan metropolita litewski i stosunek jego do Moskwy i Litwy.
Śmierć metropolity moskiewskiego Aleksego i stosunki w Kościele moskiewskim po jego zgonie.
Cyprjan metropolita całej Rus.
Dążenia Jagiełły do zachowania samodzielności metropolii halickie.
Wojewodowie w Marmorosz Dragosz i Balica a metropolja halicka
Kandydat Jagiełły na metropolie. halicką, biskup łucki Jan.

§ 4. Założenie hierarchii prawosławnej w W. Ks. Litewskiem
Zabiegi Jagiełły i Witolda o samodzielną metropolię litewską po śmierci Cyprjana (1407 r.).
Synod w Nowogródku r. 1415.
Stosunek Jagiełły do unii kościelnej.
Podróż metropolity Grzegorza Camblaka do Konstancji.
Zjednoczenie metropolii kijowskiej pod władzą Focjusz.
Herasym metropolita kijowski.

§ 5.  Unia florencka i jej wpływ na organizację Kościoła prawosławnego w państwie jagiellońskim.
Izydor metropolita w W. Ks. Litewskim i Moskwie.
Uwięzienie Izydora w Moskwie.
Wybór Jony na metropolitę w Moskwie i jego stosunek do W. Ks. Litewskiego.

§ 6. Podział metropolii kijowskiej w r. 1458
Grzegorz metropolita kijowski.
Mizael, następca Grzegorza.
Ostateczny podział metropolii.
Wybór metropolity i stosunek patriarchatu carogrodzkiego do Kościoła w W. Ks. Litewskiem.
Próby unii kościelnej metropolity Józefa Bułharynowicza.
Streszczenie

ROZDZIAŁ II.
Metropolia prawosławna w państwie Jagiellonów

§ 1. Charakterystyka okresu

§ 2. Ograniczenia prawosławnych w państwie Jagiellońskim
Stosunek Jagiełły do prawosławia i katolicyzmu.
Ograniczenia prawosławnych w W. Ks. Litewskim:
zakaz budowy świątyń.
Rebaptyzacja.
Ograniczenia dostępu do urzędów i Rady W. Książącej.
Skasowanie tych ograniczeń.
Stosunki wyznaniowe wśród ludności mieszczańskiej W. Ks. Litewskiego, cechy, bractwa kościelne.
Stanowisko królów polskich wobec wyznania prawosławnego w Koronie.
Położenie szlachty prawosławnej w Koronie.
Ograniczenia ludności miejskiej w Koronie.
Skasowanie ograniczeń wyznaniowych we Lwowie w r. 1572.
Stosunki wyznaniowe we Lwowie za Henryka Walezego i Stefana Batorego
Prawosławni a państwo polskie podczas wojen z Moskwą.

§ 3. Stosunek królów polskich do prawosławia
Prawne podstawy stosunku królów polskich do prawosławia.
Prawo „podawania”.
Stosunek prawa „podawania” do „iuris patronatus” Kościoła katolickiego i „ktitorstwa” w Kościele wschodnim.
Wpływ Kościoła katolickiego i ustroju państwa jagiellońskiego na wytworzenie się prawa „podawania”.

§ 4.  Obsadzanie urzędów kościelnych
Wybór metropolity.
Patriarchat carogrodzki a wybór metropolity.
Wpływ króla na obsadzanie urzędu metropolity.
Metropolici i ich charakterystyka.
Obsadzanie katedr biskupich.
Wpływ dostojników świeckich.
Obsadzanie archimandryty.
Wybory archimandrytów w monasterze pieczarskim w Kijowie.
Prawo „podawania” w rękach panów świeckich.

§ 5. Opieka  królów   nad   majątkiem  Kościoła  prawosławnego i przestrzeganie niezawisłości sądów duchownych
Uposażenie kościołów prawosławnych przez królów polskich.
Obrona majątków kościelnych przed grabieżą.
Kościół prawosławny a „pomiara włóczna”
Uwalnianie duchowieństwa od danin i ciężarów.
Królowie polscy a sądownictwo duchowne.
Sprawy o dobra kościelne.
Obrona przez króla niezawisłości sądownictwa kościelnego.
Wpływ króla na sądownictwo duchowne.

§ 6. Stan moralny i umysłowy duchowieństwa prawosławnego
Król a sobory duchowieństwa prawosławnego.
Brak oświaty wśród duchowieństwa.
Szerzenie się reformacji wśród prawosławnych.
Dążenie społeczeństwa i duchowieństwa do uzdrowienia stosunków w Kościele, bractwa.
Szkoły.
Szkoła w Ostrogu.
Spór o kalendarz.
Streszczenie

ROZDZIAŁ  III.
Upadek metropolii

§ 1. Zagadnienie unii kościelnej w epoce soboru trydenckiego
Ożywienie się ruchu unijnego w Polsce w drugiej połowie XVI w.
Poglądy Orzechowskiego na zjednoczenie Kościołów.
Ewangelicy i katolicy a poglądy Orzechowskiego.
Stanowisko Hozjusza.
Benedykt Herbest.

§ 2. Problemat unii w Rzymie i w Polsce po soborze trydenckim
Plany misyjne Grzegorza XIII rozszerzenia katolicyzmu w Bizancjum i w Moskwie.
Skutki tych zamierzeń w Polsce.
Geneza książki Skargi „O jedności Kościoła Bożego”.
Program zjednoczenia Kościołów podług Skargi.
Sądy współczesnych o Skardze.

§ 3. Plany misyjne i polityczne papiestwa a unja w Polsce
Stanowisko królów polskich wobec planów papieskich pozyskania dla katolicyzmu Moskwy.
Wpływ tych zamierzeń Rzymu na ożywienie ruchu unijnego w Polsce za Batorego.

§ 4. Wzmożenie  się działalności misyjnej w Polsce wobec prawosławia
Usiłowania pozyskania ks. Słuckich dla katolicyzmu.
Działalność jezuitów.
Poglądy Possevina na zjednoczenie Kościołów w Polsce.
Pisma polemiczne w sprawie unii.
Drugie wydanie książki ks. Skargi.
Kwestia obrządku wschodniego i zachodniego w pracy nad szerzeniem katolicyzmu wśród prawosławnych.
Rokowania w sprawie unii z ks. Konstantym Ostrogskim.
Projekty założenia patriarchatu w Polsce i rola Ostrogskiego w tych zamierzeniach.
Udział duchowieństwa polskiego w akcji misyjnej w Mołdawii i Wołoszczyźnie.

§ 5. Początki rokowań z episkopatem ruskim o unię
Projekt biskupa Maciejowskiego zjednoczenia Kościołów.
Pomysł Zamoyskiego założenia patriarchatu w Polsce.
Ustanowienie patriarchatu w Moskwie.
Stanowisko Batorego i Zygmunta wobec planów zjednoczenia Kościołów.

§ 6. Narady episkopatu ruskiego nad unią
Zjazd w Bełzie 1590.
Synod brzeski r. 1590.
Synod brzeski r. 1591.
Dokument Zygmunta III w sprawie unii.
Nominacja Pocieja na biskupstwo włodzimierskie.
Wpływ wypadków politycznych na rozwój unii: liga antyturecka i projekty pozyskania kozaków do walki z Turcją.
Akcja Aleksandra Kumułowicza w celu pozyskania Moskwy, Austrii, Mołdawii i kozaków do walki z Turcją.
Zjazdy episkopatu ruskiego w Brześciu i Nowogródku.
Narady w Sokalu i Torczynie. Postulaty episkopatu prawosławnego.
Stanowisko wobec planów zjednoczenia Kościołów metropolity Rahozy, Tyszkiewicza, Ostrogskiego.
Warunki unii, ułożone na synodzie w Brześciu r. 1595.
Stanowisko Rahozy i Ostrogskiego wobec uchwały w Brześciu.
Akcja Ostrogskiego i Tyszkiewicza przeciw unii.
Rokowania biskupów ruskich z królem.
Opozycja bractw kościelnych.
Sojusz prawosławnych z ewangelikami.
Synod toruński.

§ 7. Poddanie się episkopatu ruskiego pod władzę papieża
Narady w sprawie unii u nuncjusza Malaspiny.
Wyjazd Terleckiego i Pocieja do Rzymu.
Poddanie się biskupów prawosławnych pod władzę papieża.

§ 8. Opozycja przeciwko unii
Opozycja biskupów Bałabana i Kopysteńskiego.
Działalność Stefana Zyzanjusza.
Zatarg metropolity z duchowieństwem i bractwem wileńskiem.
Opozycja panów i szlachty ruskiej.

§ 9. Synod w Brześciu
Obóz prawosławny i unicki.
Nicefor.
Przedstawiciele szlachty i mieszczan prawosławnych na synodzie.
Obrady.
Przystąpienie do jedności z Kościołem katolickim metropolity z większością biskupów.
Stanowisko Zygmunta wobec unii.
Poglądy historyków rosyjskich na unię.
Zapatrywania historyków polskich.

§10. Wpływ patriarchatu aleksandryjskiego na walkę z unią
Dążenia Melecego Pigasa do wskrzeszenia hierarchii prawosławnej w Polsce.
Pigas a ewangelicy w Polsce. Zjazd ewangelików z prawosławnymi w Wilnie. Wysłannik Pigasa, Cyryl Lukarys i jego list w sprawie zjednoczenia Kościołów.

§11. Walka z unią na sejmach
Sojusz ewangelików z prawosławnymi w celu obrony konfederacji warszawskiej.
Sejm r. 1596.
Instrukcje sejmikowe r. 1597 w obronie prawosławia.
Sejm r. 1597.
Sprawa Nicefora.
Zatargi unitów z prawosławnymi o urzędy i dobra kościelne.
Szerzenie się unii na Wołyniu. Sprawa Terleckiego i Pocieja na sejmie r. 1603
Działalność metropolity Pocieja.
Akcja ewangelików i prawosławnych na sejmie r. 1601.
Ustępstwa dla prawosławnych na sejmie r. 1603. Sejm r. 1605; ustępstwa na rzecz prawosławnych.
Korzyści dla unii uzyskane przez Pocieja.
Zatarg Pocieja z bractwem wileńskim.
Sejm r. 1606.
Sprawa religii prawosławnej na zjeździe rokoszowym sandomierskim.
Zjazd wiślicki.
Konstytucja r. 1607 o religii prawosławnej.
Śmierć Konstantego Ostrogskiego.
Działalność polemiczna i piśmiennicza Pocieja przed sejmem 1609 r.
Sejm r. 1609.
Spór Pocieja z bractwem wileńskiem św. Ducha.
Biskupi prawosławni: Bałaban i Kopysteński a hierarchia unicka.
Wyświęcenie Tyssarowskiego na biskupstwo lwowskie po śmierci Bałabana.
Przejście biskupstwa przemyskiego w ręce biskupa unickiego Atanazego Krupeckiego.
Opozycja szlachty ruskiej i kozaków przeciw unii.
Opór duchowieństwa i mieszczaństwa kijowskiego przeciwko unii.
Konstytucja sejmu 1618 r.
Rezultat walki sejmowej o prawa religii prawosławnej.
Osłabienie żywiołu prawosławnego wśród szlachty.
Skargi literatury polemicznej na upadek prawosławia, Trenos Melecego Smotryckiego.
Stosunek społeczeństwa prawosławnego w Polsce do Moskwy.
Streszczenie

ROZDZIAŁ IV.
Nielegalne wskrzeszenie Metropolii

§ 1. Układy patriarchy  Teofana z Moskwą i kozakami
Stosunek kozaków do spraw religijnych.
Moskwa, a wyznanie prawosławne w Polsce.
Patriarcha carogrodzki Lukarys, a prawosławie w Polsce.
Pobyt Teofana w Moskwie i przyjazd do Polski.

§ 2. Wznowienie metropolii prawosławnej przez Teofana
Stosunek Teofana do monasterów i bractw kościelnych.
Wyświęcenie nielegalne metropolity i biskupów przez Teofana.
Stosunek Teofana do Moskwy i kozaków.
Wskrzeszona hierarchia prawosławna.

§ 3. Usiłowania legalizacji metropolii
Mowa Wawrzyńca Drzewińskiego na sejmie r. 1620.
Konstytucja sejmu r. 1620.
Dążenia unitów do skasowania metropolii prawosławnej.
Wystąpienie prawosławnych w obronie hierarchii.
Kozacy, a wskrzeszona hierarchia.
Utwory polemiczne Kopysteństkiego „Palinodja”.
Weryfikacja niewinnością.
„Justyfikacja”.
Suplikacja.
Szlachta wołyńska w obronie hierarchii.
List Lwa Sapiehy do Józefata Kuncewicza nawoływujący do pojednania z prawosławnymi.
Sejm r. 1623.
Śmierć Józefata Kuncewicza.
Stosunki hierarchii prawosławnej z Moskwą.
Sejm 1625 r.
Położenie hierarchii prawosławnej w Polsce.

§ 4. Próby pojednania unii z prawosławiem
Stan Kościoła unickiego w Polsce.
Poglądy episkopatu polskiego na unię.
Dążenie papieża Urbana VIII do podtrzymania unii w Polsce.
Rokowania pomiędzy prawosławnymi, a unitami podczas sejmu r. 1623.
Sprawa porozumienia się unitów z prawosławnymi na synodzie w Nowogródku w r. 1624.
Projekt utworzenia patriarchatu w Polsce.
Sceptyczne stanowisko Kongregacji Propagandy Wiary wobec tych pomysłów.
Wpływ sprawy kozackiej na konieczność uregulowania religii prawosławnej w Polsce.
Kwestie wyznaniowe w rokowaniach Koniecpolskiego z kozakami.
Synod w Kobryniu.
Przejście Smotryckiego na unię.
Rokowania w sprawie unii z metropolitą Boreckim i Piotrem Mohiłą.
Potępienie Smotryckiego na synodzie w Kijowie.
Zrozumienie wśród polityków polskich potrzeby rozwiązania kwestii prawosławia.
Głos Krzysztofa Zbaraskiego. Sprawa religii prawosławnej na sejmach r. 1628 i 1629.
Tendencje pojednawcze króla i senatorów oraz społeczeństwa prawosławnego.

§ 5. Sprawa pojednania unitów z prawosławnymi na synodach 1629 r.
Podstawy porozumienia się prawosławnych z unitami.
Przygotowania do synodów unickiego i prawosławnego.
Opozycja szlachty, duchowieństwa i kozaków, przeciwko wspólnemu synodowi.
Synod kijowski.
Warunki zjednoczenia Kościołów stawiane przez prawosławnych.
Synod unicki we Włodzimierzu.
Stanowisko Kongregacji Propagandy wobec projektów zjednoczenia prawosławnych z unitami.
Zabiegi Rutskiego o zjednoczenie Kościołów.
Synod we Lwowie.
Projekty zjednoczenia Kościołów.
List Smotryckiego do patriarchy Lukarysa.
Pisma polemiczne z powodu synodu.
Optymizm Rutskiego w sprawie zjednoczenia Kościołów.

§ 6. Gustaw Adolf i Betlen Gabor jako protektorzy prawosławia w Polsce
Akcja polityczna i religijna Lukarysa przeciw Polsce.
Stosunki Lukarysa z Moskwą, z Betlen Gaborem.
Stosunki Gustawa Adolfa z duchowieństwem prawosławnym i kozakami.
Próby porozumienia się Gustawa Adolfa z kozakami za pomocą Moskwy.
Rola Betlen Gabora i Lukarysa w rokowaniach Gustawa Adolfa z kozakami.
Poselstwo Tareranda i Roussla z Siedmiogrodu do Konstantynopola.
Wyjazd Tareranda i Roussla do Moskwy i Szwecji.
List Roussla do kozaków w celu pozyskania ich dla Gustawa Adolfa.
Pośrednictwo Moskwy.
Stosunek kozaków do propozycji Gustawa Adolfa.

§ 7. Sprawa wyznania prawosławnego a kozacy
Przyczyny społeczne i polityczne powstania Tarasa.
Agitacja duchowieństwa prawosławnego wśród kozaków.
Sprawa religijna w rokowaniach z kozakami.
Pogląd Koniecpolskiego na sprawy kozackie.
Kwestia wyznania prawosławnego na sejmie r. 1630.
Głosy senatorów polskich za »uspokojeniem religii greckiemu na sejmie 1631 r.
Petycje kozackie w sprawach wyznaniowych na sejmie r. 1632.
Zwrot w zapatrywaniach senatorów na sprawy wyznania prawosławnego.
Śmierć metropolity Boreckiego i jego charakterystyka.

§ 8. Zatargi wśród duchowieństwa prawosławnego o metropolię i szkoły w Kijowie
Nielegalne wyświęcenie Kopińskiego po śmierci Boreckiego.
Zatarg o klasztor św. Michała w Kijowie.
Rozłam wśród duchowieństwa prawosławnego z powodu odmiennego stosunku do kultury zachodniej i bizantyńskiej.
Szkoła przy bractwie kijowskiem.
Zabiegi Piotra Mohiły o stworzenie szkoły w monasterze pieczarskim.
Opozycja przeciwko Mohile duchowieństwa kijowskiego i kozaków.
Ugoda pomiędzy Mohiłą a bractwem w sprawie szkoły.
Wpływy zachodnio-europejskie na organizację i charakter szkoły.
Streszczenie
Skorowidz  nazwisk i  miejscowości
Indeks rzeczowy
Wykaz źródeł i literatury
Sprostowania i uzupełnienia

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
2 x Królestwo Wnętrza
2 x Prawosławie. Światło ze Wschodu
2 x Kim jest człowiek, że o nim pamiętasz?
1 x Misterium Śmierci
1 x Ekumenizm w czasie, prawosławna wizja jedności w ujęciu Georges&
2 x Katedralna cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego w Lublinie
1 x Tam skarb twój, gdzie serce twoje...
1 x Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska 1989-2018
1 x Żywoty Świętych - październik
2 x Rozświetlona przez Światłość Trójsłoneczną
2 x Chełmsko - Podlaski zbiór melodii cerkiewnych
1 x Prawosławie i unia za panowania Jana Kazimierza
1 x Akatyst za zmarłych
1 x Akatyst za zmarłego
1 x Modlitwa otwiera niebo
1 x Akafist o upokojenii usopszych
1 x Święta Liturgia św. Jana Złotoustego
1 x Cerkiewna własność ziemska na Białostocczyźnie w XV - XX w.
1 x Akatyst do św. Jana Kormiańskiego
1 x Kościół Prawosławny a Rzeczpospolita Polska 1370-1632
1 x Ojcze nasz
1 x Akatyst do św. Paraskiewy Serbskiej
1 x Eucharystia - Misterium Królestwa
2 x Akafist Św. Męczennikom ziemi Chełmskiej i Podlaskiej
1 x Krestnaja Piesń
1 x Ikona i Kosmos
1 x Akatyst do św. Nektariusza
1 x Akatyst św. Antoniemu, Janowi i Eustachemu
1 x Odwaga modlitwy
1 x Pomiannik - m n
2 x Przebóstwienie człowieka
1 x Bożestwiennaja Liturgija Preżdieoswiaszczennych
1 x Ogień Ducha Świętego
2 x M.-S. Przesłanie Wielkiego kanonu św. Andrzeja z Krety
2 x Akafist do Bogarodzicy przed jej Chełmską Ikoną
1 x W drodze ku wieczności
1 x Misteria uzdrowienia
1 x Kalendarz ścienny 2020 r. - duży
2 x Ateńska świątynia
1 x Ikona Bogarodzicy "Królowa Wszystkich" /mdf - 2/
1 x Bożestwiennaja Liturgija swiataho Ioanna Złatoustaho
2 x Tragiczna w skutkach Unia Brzeska 1596
1 x Apostoł nr 5
1 x Akafist ku czci Zmartwychwstania Pańskiego
1.524,80zł
Informacje o producencie
Orthdruk
Inne produkty
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce