3,00zł

Zaśnięcie Bogarodzicy

Zaśnięcie Bogarodzicy

Uspienije Preswiatoj Bohorodicy (15/28 sierpnia)
Rozmiar 210 x 260

Zaśnięcie Bogarodzicy jest ostatnim w roku liturgicznym świętem cerkiewnym z liczby dwunastu. Jest świętem nieruchomym obchodzonym 28/15 sierpnia. Zostało ustanowione w IV-V w. W tym samym okresie zaczęto je przedstawiać w ikonografii, inspirację czerpiąc głównie z pism apokryficznych IV i V w. Schemat ikonograficzny Zaśnięcia wykształcił się ostatecznie w sztuce bizantyjskiej w IX w.
Pomimo maryjnego charakteru wydarzenia przedstawianego na ikonach Zaśnięcia, jego centralną postacią nie jest Matka Boża, lecz Chrystus. W centrum przedstawienia znajduje się stojący w przy łożu Swej Matki w nimbie krzyżowym Zbawiciel, trzymający w dłoniach (częściej tylko w lewej dłoni) Jej duszę w postaci niemowlęcia w powijakach (prześcieradło pogrzebowe). Zwykle spogląda na ciało swej Matki, spoczywające na ozdobnym łożu (marach). Chrystus przybył po duszę Marii w otoczeniu aniołów, ze wspaniałością równą Przemienieniu. Postać odzianego w czerwono- lub żółto-złote szaty Chrystusa otoczona jest podwójną mandorlą (która pojawiła się w ikonografii tej sceny w XII w., a od XIV w. nabrała większej doskonałości), w wewnętrznym kręgu której znajdują się (zwykle czterej) aniołowie, często trzymający w dłoniach gromnice. Spotyka się też ikony, na których obecność mocy niebieskich, towarzyszących Chrystusowi, jest zaznaczona tylko przez sześcioskrzydłego serafina u góry mandorli.
Początkowo Chrystus nie był obecny na ikonach Zaśnięcia. Pojawił się na nich dopiero w XII w. w Konstantynopolu, skąd scena ta została przyjęta przez ikonografię Bałkan i Rusi.
Pod wpływem Zachodu w XVII w. w ikonografii sceny Zaśnięcia spotyka się Chrystusa unoszącego prawą dłoń w geście błogosławieństwia, a dusza Marii ukazywana jest nie w powijakach lecz w sukience. Wtedy też, również pod wpływem Zachodu, w górnej części kompozycji zaczęto wyobrażać Bogarodzicę na obłokach. Od tego też czasu wokół głów apostołów zaczynają pojawiać się nimby.
Poniżej Chrystusa ikonografia przedstawia złożone na wysokim łożu ciało Matki Bożej, której głowa zwykle wsparta jest o poduszkę, a dłonie złożone na piersi. Ma Ona przy tym pozę osoby śpiącej, a nie zmarłej. Sztuka Zachodu w XI w. przyjęła bizantyjski schemat ikonograficzny Zaśnięcia, wprowadzając do niego stopniowo zmiany, m.in. ukazując Marię nie śpiącą lecz zmarłą i łącząc tę scenę ze sceną Wniebowzięcia, a od XIII w. także Koronacji.
Przy łożu Bogarodzicy skupiają się dwie grupy apostołów, przy czym spośród dwunastu nie ma apostoła Tomasza. Wśród nich jest za to apostoł Paweł. Za nimi stoi kilku (zwykle trzech) biskupów w szatach liturgicznych, wśród których Dionizy Areopagita podaje, jako obecnych przy Zaśnięciu, samego siebie oraz Tymoteusza z Edessy. Z kolei kondakion święta jako biskupów wymienia św. Jakuba (brata Pańskiego, apostoła z grona siedemdziesięciu, pierwszego biskupa Jerozolimy), Hieroteusza i Dionizego Areopagitę. Wśród obecnych można też rozpoznać św. Jana z Damaszku i Kosmę z Majumy.
Rozproszeni po odległych miastach i krajach apostołowie, wiedzeni mocą Bożą, stawili się w Jerozolimie w domu Bogarodzicy na górze Synaj (na miejsce wydarzenia wskazują widniejące w tylnym planie fragmenty architektury) gdzie rozgrywa się scena. Zależnie od przedstawień w dłoniach trzymają gromnice, kadzidła, księgi lub zwoje pisma. Podczas gdy sztuka zachodnia w scenie Zaśnięcia (czy bardziej Wniebowzięcia) spośród wszystkich apostołów eksponuje Piotra, ikonografia prawosławna wyraźnie wyróżnia apostoła Jana (i niekiedy Pawła), a ikony ruskie ponadto często (strojem i gestem) apostoła Andrzeja. Łysiejący i długobrody Jan Teolog pochyla swą głowę do ramienia Bogarodzicy, a stojący po przeciwległej stronie apostoł Paweł, pochyla się do Jej stóp. Za plecami apostołów i biskupów niektóre ikony przedstawiają ponadto postacie opłakujących niewiast, które wyobrażają wiernych Jerozolimy.
Przed łożem, na którym spoczywa ciało Bogarodzicy, w dolnej części, na niektórych ikonach znajduje się podnóżek z gromnicą, którą według Jana z Tesalonik poleciła zapalić czując zbliżająca się śmierć. Poczynając od XIV w. niektóre wersje ikony włączają do sceny Zaśnięcia apokryficzną opowieść o żydowskim kapłanie Jefoniaszu (inna wersja opowieści apokryficznej podaje inne imię owego nieszczęśnika - Athonios), który usiłował zniesławić Matkę Bożą, wywracając łoże z Jej ciałem. Jednak zaledwie go dotknął, pojawił się archanioł Michał z mieczem i obciął mu dłonie, które przyrosły do łoża. Gdy uczynił pokutę i nawrócił się, Bogarodzica sprawiła cud i przywróciła mu ręce.
Niektóre przedstawienia ikonograficzne, nawiązując do Tradycji (według której do umierającej Bogarodzicy apostołowie z różnych, odległych miejsc zostali przeniesieni przez aniołów), w tle z obu stron ukazują symetrycznie obłoki z apostołami, niesione przez aniołów w półpostaciach. Inne, szczególnie zachodnie obrazy, akcentują inny element wydarzenia - podanie o wzięciu Bogarodzicy do nieba z ciałem, skąd wywodzi się motyw Wniebowzięcia, obcy prawosławnej teologii i ikonografii. W tej wersji Maria tronująca w mandorli unoszona jest przez aniołów lub przez samego Chrystusa.
Z kolei na prawosławnych ikonach, w górnej części, zwykle jest umieszczany pasek Matki Bożej (jedna z najbardziej czczonych relikwii, przechowywanych w Konstantynopolu), którego obecność związana jest z ofiarowaniem tej części szaty przez Bogarodzicę apostołowi Tomaszowi, który pojawił się spóźniony, gdy Maria była już unoszona do nieba. Niekiedy przy łożu Bogarodzicy spotykamy też ławeczkę z dzbanem oraz pantoflami.

oprac. Jarosław Charkiewicz

www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
2 x Istorija Ikonopisi
1 x Tryswiecznik paschalny
1 x Wielkie święta prawosławne
1 x Pieśni z Bogogłasnika - Prymaki /kaseta/
1 x Życie Matki Bożej w ikonografii
1 x Ikony Preswiatoj Bohorodicy - Album
1 x Komplet eucharystyczny - czasza 0,5 l
1 x Hermeneia czyli objaśnienie sztuki malarskiej
1 x Kopije małe p
3 x Kadzielnica nr 2 złocona z dzwonkami
1 x Ikonografia Świętych w Prawosławiu
1 x Św. Bazyli Martysz męczennik
1 x Św. Andrzej Apostoł /p/
1 x św. Andrzej biskup Krety
1 x Św. Andrzej Apostoł /k/
1 x Św. Adrian i św. Natalia
1 x Św. Andrzej Apostoł /p/ - laminat
1 x Św. Antoni Supraski mnich męczennik
1 x św. Aleksander Newski
1 x Św. Aleksander
1 x Św. Eliasz Prorok - laminat
1 x Św. Cyryl i Metody - laminat
1 x Krzyż ołtarzowy - emalia
3 x Kadzielnica nr 3 złocona z dzwonkami
1 x Osnowy ikonopisnoho risunka
1 x Relikwiarz - Moszczewik /nr 2/
1 x Deseczka do rozdrabniania prosfor /lipa/
2 x Apostołowie.
2 x Kropidło duże
2 x Świece ślubne /nr 3/
2 x Ikonografia Chrystusa w Prawosławiu
1 x Haczyk do łampady nr 1 - mosiężny
1 x Chrystus błogosłąwiący dzieci
1 x Elpis nr 4
1 x Elpis nr 15/16
1 x Pas z modlitwą
1 x Eucharystia Apostołów
1 x Czotki 100 - granatowe S /nr 1/
1 x Czotki 30 - czarne /nr 4/
1 x Czotki 50 - czarne
1 x Czotki 50 - czarne S
1 x Kropidło małe
1 x Iliton
1 x Naczynie na ogarki świec
1 x Kopije małe d
2 x Kadzielnica nr 4 złocona z dzwonkami (sześciokątna)
1 x Relikwiarz - Moszczewik mały
1 x Krzyż z emalią czerwony
1 x Kopije średnie d
1 x Kalendarz ścienny 2022 r. - mały Parafia Zmartwychwstania
1 x Żołnierze wyklęci. Białostocczyzna 1945-1947
1 x Prawosławie w dziejach Słowian
1 x Siewcy. Laureaci Nagrody Ostrogskiego
1 x Terminarz - kalendarz 2022
1 x Życie, choroba, śmierć
1 x Homilie t. III - IV
1 x Rocznik prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej 2019
1 x Relikwiarz - Moszczewik duży
1 x Dogmatika prawosławnoj cerkwi - Pnewmatologija
1 x Biblia dla dzieci
1 x Modlitwa za Cerkiew /laminat/
1 x Kadzielnica nr 4 złocona z dzwonkami i emalią /sześciokątna/
1 x Akafist Uspieniju Preswiatoj Bogorodicy
2 x Dziękuję Ci, Boże
1 x Szkatułka chrzcielna
1 x Akatyst do św. Spirydona z Tremituntu
1 x Misterium Śmierci
1 x Euchologion t.1, t2, uzupełniający - komplet
1 x Akatyst do św. Jana Kormiańskiego
1 x Akatyst św. Antoniemu, Janowi i Eustachemu
1 x Apostoł nr 5
1 x Cerkwie Południowej Białostocczyzny
1 x Akatyst do świętej równej apostołom Marii Magdaleny (om)
1 x Akatyst do św. Paraskiewy Serbskiej
1 x Homilie niedzielne i świąteczne t. 1-2
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 D
2 x Alfabet prawosławnego przedszkolaka
1 x Elpis Tom 23
1 x Świece ślubne /nr 1/
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 3 D
1 x Współczesna teologia prawosławna
1 x Karteczki intencyjne "O zdrawii"
1 x Dawno temu w Zwierkach ...
1 x Modlitwa rozgrzeszenia /scs/
1 x Olej do łampad
1 x Modlitwa rozgrzeszenia /pl/
1 x Elpis Tom 17
2 x Cerkiew prawosławna na Białostocczyźnie
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 3 K
1 x Anioł Stróż /nr 4/
1 x Kadzielnica na łampadkę - Pajączek
1 x Karteczki intencyjne "O upokojenii"
2 x Euchologion monastyczny
1 x Elpis nr 9/10
1 x Gra edukacyjna - "Zapamiętaj"
2 x Gruzińscy święci, wyd.II
1 x Elpis nr 13/14
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 4 D
1 x Cypryjscy święci
1 x Elpis nr 6
1 x Całun pogrzebowy
1 x Koszulka damska - "10 lat Cerkiew.pl"
1 x Cerkwie, kaplice, kapliczki. Orthodox churches. Православные хр.
1 x Kopije duże d
1 x Daronosica
1 x Świadczyć o wierze naszych Ojców - Cegiełka na budowę cerkwi
1 x Antonij Mitropolit Surożskij. Trudy. Kniga wtoraja.
2 x Akatyst do Bogurodzicy Poczajewskiej
1 x Świeca ofiarna /nr 3/
1 x Cerkiew prawosławna w Polsce
1 x Ikona.Gieorgij Gaszew. Album
1 x Żywoty Świętych - listopad cz.1
1 x Świeca "Eleos" mała - Wigilijne dzieło Pomocy dzieciom
1 x Świeca ofiarna /nr 1/
1 x Akatyst do Zbawiciela + ikona
1 x Katedralna cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego w Lublinie
1 x Akafist ku czci Zmartwychwstania Pańskiego
1 x Akafist Św. Męczennikom ziemi Chełmskiej i Podlaskiej
1 x Królestwo Wnętrza
1 x Akatyst do Bogurodzicy Wszystkich Strapionych Radości
1 x Biblia w j. rosyjskim
1 x Akatyst Boskim Cierpieniom Chrystusowym
1 x Ateńska świątynia
1 x Homilie t. III Bezustanna Opieka
1 x Rozświetlona przez Światłość Trójsłoneczną
1 x Antonij Mitropolit Surożskij. Trudy.
1 x Misteria uzdrowienia
1 x Biblia w j. rosyjskim
1 x Akatyst "Chwała Bogu za wszystko"
1 x Akafist do Przenajświętszej Bogarodzicy Wsiecaryca
1 x W drodze ku wieczności
1 x Czetwierojewangielije t.3
1 x Opowieści z Bajkowego Lasu
1 x Łampada nr 8 /cz/
1 x Łampada nr 2 złocona
1 x O naszym prawosławiu
1 x Zamordowane wsie
21.970,84zł
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce