3,00zł

Zaśnięcie Bogarodzicy

Zaśnięcie Bogarodzicy

Uspienije Preswiatoj Bohorodicy (15/28 sierpnia)
Rozmiar 210 x 260

Zaśnięcie Bogarodzicy jest ostatnim w roku liturgicznym świętem cerkiewnym z liczby dwunastu. Jest świętem nieruchomym obchodzonym 28/15 sierpnia. Zostało ustanowione w IV-V w. W tym samym okresie zaczęto je przedstawiać w ikonografii, inspirację czerpiąc głównie z pism apokryficznych IV i V w. Schemat ikonograficzny Zaśnięcia wykształcił się ostatecznie w sztuce bizantyjskiej w IX w.
Pomimo maryjnego charakteru wydarzenia przedstawianego na ikonach Zaśnięcia, jego centralną postacią nie jest Matka Boża, lecz Chrystus. W centrum przedstawienia znajduje się stojący w przy łożu Swej Matki w nimbie krzyżowym Zbawiciel, trzymający w dłoniach (częściej tylko w lewej dłoni) Jej duszę w postaci niemowlęcia w powijakach (prześcieradło pogrzebowe). Zwykle spogląda na ciało swej Matki, spoczywające na ozdobnym łożu (marach). Chrystus przybył po duszę Marii w otoczeniu aniołów, ze wspaniałością równą Przemienieniu. Postać odzianego w czerwono- lub żółto-złote szaty Chrystusa otoczona jest podwójną mandorlą (która pojawiła się w ikonografii tej sceny w XII w., a od XIV w. nabrała większej doskonałości), w wewnętrznym kręgu której znajdują się (zwykle czterej) aniołowie, często trzymający w dłoniach gromnice. Spotyka się też ikony, na których obecność mocy niebieskich, towarzyszących Chrystusowi, jest zaznaczona tylko przez sześcioskrzydłego serafina u góry mandorli.
Początkowo Chrystus nie był obecny na ikonach Zaśnięcia. Pojawił się na nich dopiero w XII w. w Konstantynopolu, skąd scena ta została przyjęta przez ikonografię Bałkan i Rusi.
Pod wpływem Zachodu w XVII w. w ikonografii sceny Zaśnięcia spotyka się Chrystusa unoszącego prawą dłoń w geście błogosławieństwia, a dusza Marii ukazywana jest nie w powijakach lecz w sukience. Wtedy też, również pod wpływem Zachodu, w górnej części kompozycji zaczęto wyobrażać Bogarodzicę na obłokach. Od tego też czasu wokół głów apostołów zaczynają pojawiać się nimby.
Poniżej Chrystusa ikonografia przedstawia złożone na wysokim łożu ciało Matki Bożej, której głowa zwykle wsparta jest o poduszkę, a dłonie złożone na piersi. Ma Ona przy tym pozę osoby śpiącej, a nie zmarłej. Sztuka Zachodu w XI w. przyjęła bizantyjski schemat ikonograficzny Zaśnięcia, wprowadzając do niego stopniowo zmiany, m.in. ukazując Marię nie śpiącą lecz zmarłą i łącząc tę scenę ze sceną Wniebowzięcia, a od XIII w. także Koronacji.
Przy łożu Bogarodzicy skupiają się dwie grupy apostołów, przy czym spośród dwunastu nie ma apostoła Tomasza. Wśród nich jest za to apostoł Paweł. Za nimi stoi kilku (zwykle trzech) biskupów w szatach liturgicznych, wśród których Dionizy Areopagita podaje, jako obecnych przy Zaśnięciu, samego siebie oraz Tymoteusza z Edessy. Z kolei kondakion święta jako biskupów wymienia św. Jakuba (brata Pańskiego, apostoła z grona siedemdziesięciu, pierwszego biskupa Jerozolimy), Hieroteusza i Dionizego Areopagitę. Wśród obecnych można też rozpoznać św. Jana z Damaszku i Kosmę z Majumy.
Rozproszeni po odległych miastach i krajach apostołowie, wiedzeni mocą Bożą, stawili się w Jerozolimie w domu Bogarodzicy na górze Synaj (na miejsce wydarzenia wskazują widniejące w tylnym planie fragmenty architektury) gdzie rozgrywa się scena. Zależnie od przedstawień w dłoniach trzymają gromnice, kadzidła, księgi lub zwoje pisma. Podczas gdy sztuka zachodnia w scenie Zaśnięcia (czy bardziej Wniebowzięcia) spośród wszystkich apostołów eksponuje Piotra, ikonografia prawosławna wyraźnie wyróżnia apostoła Jana (i niekiedy Pawła), a ikony ruskie ponadto często (strojem i gestem) apostoła Andrzeja. Łysiejący i długobrody Jan Teolog pochyla swą głowę do ramienia Bogarodzicy, a stojący po przeciwległej stronie apostoł Paweł, pochyla się do Jej stóp. Za plecami apostołów i biskupów niektóre ikony przedstawiają ponadto postacie opłakujących niewiast, które wyobrażają wiernych Jerozolimy.
Przed łożem, na którym spoczywa ciało Bogarodzicy, w dolnej części, na niektórych ikonach znajduje się podnóżek z gromnicą, którą według Jana z Tesalonik poleciła zapalić czując zbliżająca się śmierć. Poczynając od XIV w. niektóre wersje ikony włączają do sceny Zaśnięcia apokryficzną opowieść o żydowskim kapłanie Jefoniaszu (inna wersja opowieści apokryficznej podaje inne imię owego nieszczęśnika - Athonios), który usiłował zniesławić Matkę Bożą, wywracając łoże z Jej ciałem. Jednak zaledwie go dotknął, pojawił się archanioł Michał z mieczem i obciął mu dłonie, które przyrosły do łoża. Gdy uczynił pokutę i nawrócił się, Bogarodzica sprawiła cud i przywróciła mu ręce.
Niektóre przedstawienia ikonograficzne, nawiązując do Tradycji (według której do umierającej Bogarodzicy apostołowie z różnych, odległych miejsc zostali przeniesieni przez aniołów), w tle z obu stron ukazują symetrycznie obłoki z apostołami, niesione przez aniołów w półpostaciach. Inne, szczególnie zachodnie obrazy, akcentują inny element wydarzenia - podanie o wzięciu Bogarodzicy do nieba z ciałem, skąd wywodzi się motyw Wniebowzięcia, obcy prawosławnej teologii i ikonografii. W tej wersji Maria tronująca w mandorli unoszona jest przez aniołów lub przez samego Chrystusa.
Z kolei na prawosławnych ikonach, w górnej części, zwykle jest umieszczany pasek Matki Bożej (jedna z najbardziej czczonych relikwii, przechowywanych w Konstantynopolu), którego obecność związana jest z ofiarowaniem tej części szaty przez Bogarodzicę apostołowi Tomaszowi, który pojawił się spóźniony, gdy Maria była już unoszona do nieba. Niekiedy przy łożu Bogarodzicy spotykamy też ławeczkę z dzbanem oraz pantoflami.

oprac. Jarosław Charkiewicz

www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
1 x Haczyk do łampady nr 3 - pozłacany
1 x Czotki 50 - czarne S
1 x Kalendarz ścienny 2022 r. - mały Zaleszany
1 x Karteczki intencyjne "O zdrawii"
1 x Całun pogrzebowy
2 x Knot do łampadki
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 D
1 x Kadzielnica na łampadkę - Pajączek
1 x Karteczki intencyjne "O upokojenii"
1 x Pas z modlitwą
2 x Pędzelek do pisania ikon nr 0 D
2 x Pędzelek do pisania ikon nr 0 K
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 3 D
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 4 D
2 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 K
1 x Modlitwa rozgrzeszenia /scs/
1 x Olej do łampad
1 x Koszulka damska - "10 lat Cerkiew.pl"
1 x Kropidło małe
1 x Kopije duże d
1 x Ewangelia
1 x Świeca "Eleos" mała - Wigilijne dzieło Pomocy dzieciom
2 x Świeca ofiarna /nr 7/
2 x Świeca ofiarna /nr 5/
1 x Naczynie na ogarki świec
1 x Relikwiarz - Moszczewik /nr 1/
1 x Krzyż z emalią niebieski
1 x Kopije małe d
1 x Kropidło duże
1 x Relikwiarz - Moszczewik mały
1 x Kopije średnie d
1 x Wstążka do szat - złota /sz/
1 x Zakładka do Ewangelii - czarna
1 x Węgielki do kadzielnicy 40
1 x Akatyst św. Antoniemu, Janowi i Eustachemu
1 x Kolędy - pp. Św. Wlkm. Jerzego - CD
1 x Pozowi Mienia Hospod' - S Bohohłasnika 2CD
1 x Krzyżyk 8319
1 x Kościół Prawosławny
1 x Krzyżyk 8271
1 x Święci Piotr i Jan
1 x Krzyżyk 8235
1 x Obrączka /nr 3/ rozmiar 21,5
1 x Obrączka /nr 3/ rozmiar 20
1 x Akatyst do św. Jerzego - CD
1 x Encyklopedia T.60
1 x Encyklopedia T.54
1 x Strannik - Z bohohłaśnika pielgrzyma CD
1 x Encyklopedia T.61
1 x Nasz język liturgiczny - pomoc czy utrudnienie
1 x Pocztówka P nr 47
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 4 K
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 5 D
1 x Podstawka świecy nr 3
1 x Krzyżyk srebrny /nr 18210/
1 x Krzyżyk srebrny /nr 12/
1 x Węgielki do kadzielnicy 35
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 6 D
1 x Zakładka do Ewangelii - niebieska
1 x Krzyżyk drewniany (na sznurku, zawieszce) nr 9
1 x Krzyżyk drewniany (na sznurku, zawieszce) nr 5
1 x Nauka religii w szkole
2 x Krzyżyk (na sznurku) /nr 10 T/
1 x Sakrament Miłości
1 x Krzyżyk drewniany (na sznurku, zawieszce) nr 6
1 x Krzyżyk (na sznurku) /nr 10 GR/
1 x Encyklopedia T.51
1 x Krzyżyk drewniany (na sznurku) /nr 2/
1 x Św. Liturgia, Akatyst Zwiastowania Bogurodzicy - 2CD j.polski
1 x Syryjskie Hymny o Maryi
1 x Wstążka do szat żółto-złota (K) - szer. 25
1 x Łampada stojąca nr 14
1 x Krzyżyk srebrny /nr 21/
1 x Krzyżyk 8059
1 x Krzyżyk srebrny /nr 1029/
1 x Krzyżyk 8227
1 x Krzyżyk srebrny /nr 31/
1 x Krzyżyk 8105
1 x Krzyżyk srebrny /nr 33/
1 x Krzyżyk 8210
1 x Krzyżyk 8336
1 x Krzyżyk srebrny /nr 18/
1 x Krzyżyk srebrny /nr 2/
1 x Krzyżyk 8153
1 x Krzyżyk srebrny /nr 7/
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 17,5
1 x Krzyż drewniany na podstawce /nr 1M/
1 x Krzyż drewniany nr 2
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 21,5
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 20
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 19
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 15,5
1 x Krzyż drewniany nr 3
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 20,5
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 16,5
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 21
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 19,5
1 x Obrączka /nr 1/ rozmiar 15
1 x Krzyż drewniany na podstawce /nr 2D/
1 x Krzyż drewniany nr 1 RR
7.003,90zł
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce