3,00zł

Zaśnięcie Bogarodzicy

Zaśnięcie Bogarodzicy

Uspienije Preswiatoj Bohorodicy (15/28 sierpnia)
Rozmiar 210 x 260

Zaśnięcie Bogarodzicy jest ostatnim w roku liturgicznym świętem cerkiewnym z liczby dwunastu. Jest świętem nieruchomym obchodzonym 28/15 sierpnia. Zostało ustanowione w IV-V w. W tym samym okresie zaczęto je przedstawiać w ikonografii, inspirację czerpiąc głównie z pism apokryficznych IV i V w. Schemat ikonograficzny Zaśnięcia wykształcił się ostatecznie w sztuce bizantyjskiej w IX w.
Pomimo maryjnego charakteru wydarzenia przedstawianego na ikonach Zaśnięcia, jego centralną postacią nie jest Matka Boża, lecz Chrystus. W centrum przedstawienia znajduje się stojący w przy łożu Swej Matki w nimbie krzyżowym Zbawiciel, trzymający w dłoniach (częściej tylko w lewej dłoni) Jej duszę w postaci niemowlęcia w powijakach (prześcieradło pogrzebowe). Zwykle spogląda na ciało swej Matki, spoczywające na ozdobnym łożu (marach). Chrystus przybył po duszę Marii w otoczeniu aniołów, ze wspaniałością równą Przemienieniu. Postać odzianego w czerwono- lub żółto-złote szaty Chrystusa otoczona jest podwójną mandorlą (która pojawiła się w ikonografii tej sceny w XII w., a od XIV w. nabrała większej doskonałości), w wewnętrznym kręgu której znajdują się (zwykle czterej) aniołowie, często trzymający w dłoniach gromnice. Spotyka się też ikony, na których obecność mocy niebieskich, towarzyszących Chrystusowi, jest zaznaczona tylko przez sześcioskrzydłego serafina u góry mandorli.
Początkowo Chrystus nie był obecny na ikonach Zaśnięcia. Pojawił się na nich dopiero w XII w. w Konstantynopolu, skąd scena ta została przyjęta przez ikonografię Bałkan i Rusi.
Pod wpływem Zachodu w XVII w. w ikonografii sceny Zaśnięcia spotyka się Chrystusa unoszącego prawą dłoń w geście błogosławieństwia, a dusza Marii ukazywana jest nie w powijakach lecz w sukience. Wtedy też, również pod wpływem Zachodu, w górnej części kompozycji zaczęto wyobrażać Bogarodzicę na obłokach. Od tego też czasu wokół głów apostołów zaczynają pojawiać się nimby.
Poniżej Chrystusa ikonografia przedstawia złożone na wysokim łożu ciało Matki Bożej, której głowa zwykle wsparta jest o poduszkę, a dłonie złożone na piersi. Ma Ona przy tym pozę osoby śpiącej, a nie zmarłej. Sztuka Zachodu w XI w. przyjęła bizantyjski schemat ikonograficzny Zaśnięcia, wprowadzając do niego stopniowo zmiany, m.in. ukazując Marię nie śpiącą lecz zmarłą i łącząc tę scenę ze sceną Wniebowzięcia, a od XIII w. także Koronacji.
Przy łożu Bogarodzicy skupiają się dwie grupy apostołów, przy czym spośród dwunastu nie ma apostoła Tomasza. Wśród nich jest za to apostoł Paweł. Za nimi stoi kilku (zwykle trzech) biskupów w szatach liturgicznych, wśród których Dionizy Areopagita podaje, jako obecnych przy Zaśnięciu, samego siebie oraz Tymoteusza z Edessy. Z kolei kondakion święta jako biskupów wymienia św. Jakuba (brata Pańskiego, apostoła z grona siedemdziesięciu, pierwszego biskupa Jerozolimy), Hieroteusza i Dionizego Areopagitę. Wśród obecnych można też rozpoznać św. Jana z Damaszku i Kosmę z Majumy.
Rozproszeni po odległych miastach i krajach apostołowie, wiedzeni mocą Bożą, stawili się w Jerozolimie w domu Bogarodzicy na górze Synaj (na miejsce wydarzenia wskazują widniejące w tylnym planie fragmenty architektury) gdzie rozgrywa się scena. Zależnie od przedstawień w dłoniach trzymają gromnice, kadzidła, księgi lub zwoje pisma. Podczas gdy sztuka zachodnia w scenie Zaśnięcia (czy bardziej Wniebowzięcia) spośród wszystkich apostołów eksponuje Piotra, ikonografia prawosławna wyraźnie wyróżnia apostoła Jana (i niekiedy Pawła), a ikony ruskie ponadto często (strojem i gestem) apostoła Andrzeja. Łysiejący i długobrody Jan Teolog pochyla swą głowę do ramienia Bogarodzicy, a stojący po przeciwległej stronie apostoł Paweł, pochyla się do Jej stóp. Za plecami apostołów i biskupów niektóre ikony przedstawiają ponadto postacie opłakujących niewiast, które wyobrażają wiernych Jerozolimy.
Przed łożem, na którym spoczywa ciało Bogarodzicy, w dolnej części, na niektórych ikonach znajduje się podnóżek z gromnicą, którą według Jana z Tesalonik poleciła zapalić czując zbliżająca się śmierć. Poczynając od XIV w. niektóre wersje ikony włączają do sceny Zaśnięcia apokryficzną opowieść o żydowskim kapłanie Jefoniaszu (inna wersja opowieści apokryficznej podaje inne imię owego nieszczęśnika - Athonios), który usiłował zniesławić Matkę Bożą, wywracając łoże z Jej ciałem. Jednak zaledwie go dotknął, pojawił się archanioł Michał z mieczem i obciął mu dłonie, które przyrosły do łoża. Gdy uczynił pokutę i nawrócił się, Bogarodzica sprawiła cud i przywróciła mu ręce.
Niektóre przedstawienia ikonograficzne, nawiązując do Tradycji (według której do umierającej Bogarodzicy apostołowie z różnych, odległych miejsc zostali przeniesieni przez aniołów), w tle z obu stron ukazują symetrycznie obłoki z apostołami, niesione przez aniołów w półpostaciach. Inne, szczególnie zachodnie obrazy, akcentują inny element wydarzenia - podanie o wzięciu Bogarodzicy do nieba z ciałem, skąd wywodzi się motyw Wniebowzięcia, obcy prawosławnej teologii i ikonografii. W tej wersji Maria tronująca w mandorli unoszona jest przez aniołów lub przez samego Chrystusa.
Z kolei na prawosławnych ikonach, w górnej części, zwykle jest umieszczany pasek Matki Bożej (jedna z najbardziej czczonych relikwii, przechowywanych w Konstantynopolu), którego obecność związana jest z ofiarowaniem tej części szaty przez Bogarodzicę apostołowi Tomaszowi, który pojawił się spóźniony, gdy Maria była już unoszona do nieba. Niekiedy przy łożu Bogarodzicy spotykamy też ławeczkę z dzbanem oraz pantoflami.

oprac. Jarosław Charkiewicz

www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
1 x Kadzielnica grecka nr 9591 N
1 x Prawosławie i unia za panowania Jana Kazimierza
1 x Ikona w stojącym kiotie nr 3
2 x Czytania na 2022 rok - kalendarz
1 x Niezapomniane Dziedzictwo cz. 1
1 x Wstążka do szat żółto - złota /O/ szer. 40
1 x Ogień Ducha Świętego
3 x Święta Liturgia św. Jana Złotoustego
2 x Tragiczna w skutkach Unia Brzeska 1596
3 x Ewangelia skórzanej oprawie
1 x Akatyst za zmarłego
1 x Jerzy Konisski biskup mohylewski
1 x Czotki 50 - czarne
4 x Haczyk do łampady nr 1 - mosiężny
1 x Stichar czerwono-złoty
1 x Pocztówka BN nr 45
2 x Ikony. Teologia piękna i światła
2 x Węgielki do kadzielnicy 50
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 4 D
1 x Dzieje Prawosławia na terenie diecezji lub-chełm do 1918r
1 x Akatyst do św. Nektariusza
1 x Cerkiew Przemienienia
1 x Elpis nr 17/18
2 x Elementy pejzażu w malarstwie ikonowym
1 x Szkło do łampady - niebieskie
1 x Kronika życia Michała Bułgakowa
1 x Ikona w stojącym kiotie nr 2
1 x Prawosławne Seminarium Duchowne. 50 Lat
2 x Pocztówka P nr 09 scs
2 x Haczyk do łampady nr 7 - mosiężny
1 x Ikona Bogurodzicy "Strastnaja" - ryza
1 x Ikonka okrągła /nr 1/
1 x Ikona podwójna duża /nr 1/
1 x Nieświęci święci
1 x Zakładka do Ewangelii - czerwona
1 x Cerkiewki i kaplice północnej Białostocczyzny
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 1 D
1 x Pasterz wierny. Św. Mikołaj C. w tradycji prawosławnej
1 x Komplet eucharystyczny - czasza 0,5 l
4 x Haczyk do łampady nr 2 D - mosiężny
3 x Ikona Bogurodzicy "Kazańska" - ryza, ramka
1 x Świece ślubne /nr 1/
2 x Zakładka do Ewangelii - niebieska
1 x Stichar niebiesko - złoty /1/
1 x Ikonka okrągła /nr 5/
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 K
3 x Pędzelek do pisania ikon nr 0 D
1 x PC nr 18 Szczyty-Dzięciołowo - Ścięcia Głowy Św. Jana Chrzciciel
1 x Deska do ikony 21x25
1 x PC nr 102 Zgorzelec - św. Konstantyna i Heleny
1 x Czotki 30 - czarne /nr 4/
1 x Biblia w j. rosyjskim
1 x Droga do zbawienia
2 x Akatyst za zmarłych
1 x Łampada nr 9 złocona
1 x Ikona Bogarodzicy "Ostrobramska"
1 x Bliski mi Wschód
1 x Łampada stojąca nr 14 b
1 x PC nr 3 Bielsk Podlaski - Zmartwychwstania Pańskiego
1 x Homilie niedzielne i świąteczne t. 1-2
1 x Uchwyt knotu do łampadki - duży
1 x Bielski Hostinec 65/2022
2 x Kadzielnica nr 4 złocona z dzwonkami (sześciokątna)
1 x PC nr 25 Zabłudów - Zaśnięcia Matki Bożej
1 x Encyklopedia T.64
1 x Zaśnięcie Bogarodzicy
1 x PC nr 24 Czarna Białostocka - Św. Niewiast Niosących Wonności
1 x Synaksarion - 03 Marzec
1 x Ikona.Gieorgij Gaszew. Album
1 x Łampada nr 11 (niebieska)
1 x Haczyk do łampady nr 2 D - nikiel
1 x Latopisy A. Supraskiej - 12 Obraz - Słowo - Litera
2 x Zakładka do Ewangelii - żółta
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 3 K
1 x Świeca ofiarna /nr 20/
1 x Wstążka do szat fioletowo-złota (O) - szer. 20
1 x Przewodnictwo duchowe w monastycyzmie prawosławnym
1 x Ikona Chrystusa /nr 1/
1 x Boże Narodzenie
1 x Węgielki do kadzielnicy 35
1 x Karteczki intencyjne "O zdrawii"
1 x Kadzielnica na łampadkę - Pajączek
1 x Świeca ofiarna /nr 2/
1 x Encyklopedia T.62
1 x Biblia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu /wm/
1 x Świadczyć o wierze naszych Ojców - Cegiełka na budowę cerkwi
1 x Encyklopedia T.63
1 x Nie odrzucaj Bożego daru
1 x Koszulka damska - "10 lat Cerkiew.pl"
1 x Podryznik /2/
1 x Odwaga modlitwy
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 2 D
1 x Akatyst, życie i męczeństwo św. Gabriela Zabłudowskiego
1 x Arcybiskup gen. bryg. SAWA (Sowietow)
1 x Ikonka okrągła /nr 14/
1 x Latopisy A. Supraskiej - 1 Prawosławni w dziejach RP
1 x Łampada stojąca /nr 08/ złocona /cz/
2 x Całun pogrzebowy
1 x Rozświetlona przez Światłość Trójsłoneczną
1 x Węgielki do kadzielnicy 28
1 x Ikona Bogurodzicy "Pokrow - Opieki" ryza, ramka
1 x Podryznik /1/
1 x Kim jest człowiek, że o nim pamiętasz?
1 x PC nr 100 Ryboły - św. Kosmy i Damiana
1 x Prawosławie. Światło ze Wschodu
1 x Podstawka świecy nr 3
1 x Życie, choroba, śmierć
1 x Św. Mikołaj /md/
1 x Homilie na rok liturgiczny
1 x Pocztówka BN nr 02/17
1 x Krzyż ołtarzowy /nr 2 cz/ - maltański
1 x Ikona w ramce nr 1
1 x PC nr 9 Nowa Wola - Narodzenia św. Jana Chrzciciela
1 x Deska do ikony 22x28
1 x Molitwosłow Psałtir i Kanony /M/
1 x Wałaamska Ikona Bogarodzicy w stojącej ramce
1 x Łampada stojąca /nr 14 cz/ szkło
1 x PC nr 10 Kożany - Podwyższenia Krzyża Pańskiego
2 x Kadzielnica grecka nr 9591 M
1 x Krzyżyk na zawieszce /d/
1 x Ikona Bogarodzicy "Iwierska" - koszulka
1 x PC nr 19 Pasynki - Narodzenia Św. Jana Chrzciciela
1 x Podwyższenie Najczystszego i Życiodajnego Krzyża Pańskiego
1 x Misterium Śmierci
2 x Ikona Anioła Stróża - ryza, ramka
1 x Ikona Bogurodzicy "Włodzimierska" - ryza
1 x Ikona Bogarodzicy "Częstochowska" - ryza
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy /nr 2/ - złocenie
1 x Węgielki do kadzielnicy 40
1 x Kopije małe d
1 x Szkło do łampady - czerwone
1 x Synaksarion - 04 Kwiecień
1 x Biblia - Pismo Święte - małe
1 x Molitwa Iisusowa t.1
1 x Zmartwychwstanie Pana naszego Jezusa Chrystusa - Pascha
1 x PC nr 5 Augustowo - Św. ap. Jana Teologa
1 x PC nr 22 Michałowo - Św. Mikołaja
1 x Materiał fioletowo - złoty /nr 10/
1 x Krzyżyk na zawieszce /m/
1 x Kadzielnica nr 4 złocona z dzwonkami i emalią /sześciokątna/
1 x Świeca ofiarna /nr 10/
1 x Pędzelek do pisania ikon nr 6 D
1 x Kadzielnica nr 2 złocona z dzwonkami
1 x Świeca ofiarna /nr 5/
1 x Synaksarion - 08 Sierpień
1 x Wniebowstąpienie Pańskie
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy - złocenie
1 x Antonij Mitropolit Surożskij. Trudy. Kniga wtoraja.
1 x Ikonka okrągła /nr 16/
2 x Haczyk do łampady nr 1 - nikiel
1 x Ikona Chrystusa /RR/
1 x Kopije duże d
1 x Ikona Chrystusa /MRR/
1 x Akafist o upokojenii usopszych
1 x Latopisy A. Supraskiej - 10 Wieniec Chwalenija
1 x Apostołowie.
1 x Modlitewnik Prawosławny (VI wydanie)
1 x Ewangelia naprestolna /n/
2 x Modlitwa rozgrzeszenia /scs/
1 x Synaksarion - 01 Styczeń
1 x Sakrament Małżeństwa
1 x Łampada nr 2 złocona
1 x Wielki Post
1 x Czotki czarne /nr 1/
1 x Polichromia Cerkwi Św. Mikołaja w Michałowie
1 x Pocztówka BN nr 01/17
1 x Ikona w stojącym kiotie nr 1
1 x Haczyk do łampady nr 6 - mosiężny
1 x M.-S. Przesłanie Wielkiego kanonu św. Andrzeja z Krety
1 x Draperie w malarstwie ikonowym
1 x Łampada nr 13 złocona
1 x Akatyst do św. Paraskiewy Serbskiej
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy
1 x Krzyż ołtarzowy - emalia
1 x Pocztówka P nr 06 /scs/
1 x Ikona Bogurodzicy "Siemistrelna" - ryza, ramka
1 x Droga Kasandry
1 x Łampada stojąca /nr 15/
1 x Olej do łampad /23-1l/
1 x 100 lat aktywnego życia
1 x Świecznik ozdobny 1
1 x Świeca ofiarna /nr 3/
1 x Dubicze Cerkiewne Z dziejów Prawosławnej Parafii
1 x Kodeks Supraski
1 x Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy
1 x Pismo Święte Nowego Testamentu
1 x Jezus Chrystus "Dobry Pasterz"
32.898,70zł
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce