3,00zł

Przemienienie Pańskie

Przemienienie Pańskie

Preobrażenije Hospodnie (6/19 sierpnia)
Rozmiar 210 x 260

Przemienienie Pańskie jest nieruchomym świętem, z liczby dwunastu wielkich świąt, obchodzonym 6/19 sierpnia. Zostało ustanowione w IV w. we wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego i należy do najważniejszych świąt poświęconych Chrystusowi. Jego najstarsze przedstawienia pochodzą z czasów cesarza Justyniana (VI w.) i mają głównie charakter symboliczny. W VIII w. sztuka zachodnia przejęła bizantyjski typ przedstawienia sceny, eksponując przy tym jego narracyjny charakter. W ikonografii prawosławnej dominujący pozostał symbolizm.
Przemienienie Pańskie jest jednym z najczęściej przedstawianych w ikonografii świąt. Obok przedstawień Chrztu Pańskiego i Pięćdziesiątnicy posiada ono trynitarny charakter (słyszymy na nich głos Ojca, widzimy światło Świętego Ducha oraz oślepiające oblicze Syna). W Przemienieniu Święta Trójca objawiła się przede wszystkim w chwale niestworzonego Boskiego Światła, które wszystko przenika i wypełnia, które wszystko tajemnie przemienia. Właśnie tym niesamowitym wylewem Boskiego Światła przepełniona jest ikona Przemienienia Pańskiego. Naukę pisania ikon nie tylko kolorami, co przede wszystkim światłem Taboru w dawnych czasach początkujący ikonopiscy rozpoczynali właśnie od ikony Przemienienia.
Podstawą ikonograficznych przedstawień święta jest Ewangelia. Okoliczności Przemienienia opisali wszyscy, poza Janem, ewangeliści (Mt 17, 1-13; Mr 2, 1-12; Łk 9, 28-36). Ikona Przemienienia przedstawia przy tym w jednej scenie dwa przeciwstawne światy - pozaziemski i ludzki. Z jednej strony, w górnej części ikony, widzimy Chrystusa unieruchomionego w emanującym z Niego transcendentnym Pokoju, który ogarnia pochylone postacie Mojżesza i Eliasza i tworzy krąg doskonały. Z drugiej, w jej dolnej części, jesteśmy świadkami pełnego dynamizmu ruchu apostołów.
Centralną postacią ikony jest Jezus Chrystus na szczycie Góry Tabor w Galilei w białych, jaśniejących szatach: „Twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło” (Mt 17, 2). Przedstawiany jest On „w postaci Boga”, jako jedna z Hipostaz Świętej Trójcy. Prawą rękę ma uniesioną w błogosławieństwie, a w lewej trzyma zwinięty zwój (w sztuce zachodniej częściej ma modlitewnie rozpostarte w powietrzu ramiona), z tyłu zaś ocienia Go ogromna mandorla, diagram utworzony z okręgów współśrodkowych, ze wszystkich sfer stworzonego wszechświata. Odbija ona jakby bijące z Chrystusa złociste promienie. Często w okrąg mandorli, wpisywana jest sześcioramienna gwiazda, wyobrażająca „świetlisty obłok”, znak Świętego Ducha i transcendentne źródło Bożych energii. Emanujące ze Zbawiciela promienie, symbolizujące Boskie energie-moce, rozświetlają postacie i szaty stojących po obu stronach proroków Eliasza i Mojżesza, szaty powalonych na ziemię trzech apostołów (niekiedy w stronę każdego z nich skierowany jest oddzielny promień światła), a nawet schodkowe uskoki góry.
Tabor konturami zwęża się ku górze, na samym szczycie dzieląc się na trzy niewielkie występy. Na środkowym, ledwie dotykając stopami skał, a niekiedy bardziej unosząc się nad nią, stoi Chrystus, na sąsiednich jego rozmówcy - Eliasz i Mojżesz, wielcy wizjonerzy Starego Testamentu. Zbawiciel rozmawia z nimi o Swojej przyszłej męce. Już wcześnie obaj oni spotkali się z Chrystusem: pierwszy doznał obecności Boga na Górze Karmel, gdzie Bóg przemawiał do niego szeptem, drugi w gęstym obłoku na Górze Synaj. Wskazują oni na Prawo i Proroków - dwie główne części Starego Testamentu. Eliasz, z modlitewnie złożonymi dłońmi, znajduje się po prawicy Zbawiciela, stojący po Jego lewej stronie Mojżesz w rękach dzierży księgę lub tablice z Dziesięciorgiem Przykazań. Pierwszy, przedstawiany jako długowłosy i siwobrody starzec, jest orędownikiem żyjących, drugi, jako młody człowiek o ciemnych włosach - zmarłych.
Cud Przemienienia dokonał się nie przed całym ludem, lecz o obecności wybranych uczniów Chrystusa. Jego świadkami byli tylko najbliżsi z nich - apostołowie Piotr, syn Zebedeusza Jakub i jego brat Jan Teolog. Oni to byli zdolni wytrzymać wizję chwały nie do zniesienia dla człowieka i zostali dopuszczeni najbliżej poznania tajemnicy mesjańskiej. Aby jednak nie wodzić i tych wybranych apostołów na pokuszenie ciężkim doświadczeniem Krzyża, Chrystus ukazuje się im w blasku Swojej boskiej chwały.
Trzej apostołowie umieszczani są na ikonach u podnóża góry. Zwykle przedstawia się ich jak spadają ze stromego szczytu „na złamanie karku” (odwołanie do Ewangelii św. Mateusza i św. Marka: „upadli na twarz i bardzo się zlękli”) lub jak przerażeni oślepiającą wizją leżą przytuleni do ziemi i kryją swoje twarze w fałdach szat. Dużo rzadziej są nieruchomi i w różnych pozach leżą na ziemi (odwołanie do Ewangelii św. Łukasza: „snem byli zmorzeni”). W poszczególnych wersjach ikony rozmieszczani są różnie. Najczęściej Piotr (którego można rozpoznać po brodzie i kręconych włosach) ukazywany jest po prawej stronie w pozycji klęczącej w chwili, gdy unosi dłoń, by zasłonić się przed światłem. Odziany w czerwone szaty Jan, z wyglądu najmłodszy, zwykle jest po środku, pada na ziemię, odwracając się plecami do światła. Jakub przeważnie występuje z lewej strony, w pozie ucieczki lub jak odchylony do tyłu pada na wznak. Na wielu ikonach w kierunku każdego z apostołów od postaci Chrystusa kierowany jest jeden promień światła.
W sztuce zachodniej apostołowie często klęczą, a w ich pobliżu pojawiają się trzy namioty (których budowę zaproponował apostoł Piotr), które niekiedy ukazywane są jako małe kaplice. U stóp góry przedstawiany też bywa tłum uczniów, kobiet i mężczyzn oraz epileptyk, proszący Chrystusa o pomoc.
Przepełniona symbolami prawosławna ikonografia, głównie pochodząca z Bałkanów, zna szczególny warianty Przemienienia Pańskiego rozszerzony o elementy narracyjne. W XIV-XV w. na ikonach (m.in. Teofan Grek) zaczęto przedstawiać wspinających się i schodzących z góry Chrystusa z trzema apostołami, a w górnych narożnikach ikony umieszczano minaturowe półpostacie Eliasza i Mojżesza na obłokach z towarzyszącymi im aniołami. I tam jednak dominujące znaczenie ma światłość taborycka, „pierwowzór chwały i piękności Bożej”.
Sztuka zachodnia przedstawiająca scenę Przemienienia Pańskiego w przeważającej części pozbawiona jest niezwykłości i dramatyzmu charakterystycznych dla ikonografii prawosławnej. Dominuje w niej element narracyjny i czysto realistyczny. Często jest to scena rodzajowa rozgrywająca się nie na górze i umieszczona w zwykłym pejzażu.

oprac. Jarosław Charkiewicz

www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
1 x Łampada nr 2 złocona
1 x Zmartwychwstanie i ikona
1 x św. apostoł Jakub - laminat
1 x Akatyst do św. Eliasza
1 x Świeca ofiarna /nr 5/
1 x Św. Andrzej Apostoł Pierwszy Powołany
1 x Tragiczna w skutkach Unia Brzeska 1596
1 x Prawosławie. Światło ze Wschodu
1 x Kl. II - p.podst. - Śladami żywej wiary - ćwiczenia
2 x Znakomimsia s Wietchim Zawietom
2 x Ikona Bogurodzicy "Włodzimierska" - ryza
2 x Cerkiew prawosławna na Białostocczyźnie
2 x Homilie
2 x Chrzest Pański
1 x Dziękuję Ci, Boże
1 x Akafist sw. Paisiju Swiatogorcu
1 x Połnoje naczało - Modlitwy początkowe
1 x Świecznik na świece ofiarne /nr 9M/
1 x Tryswiecznik paschalny
1 x Akatyst Zwiastowania Przenajświętszej Bogarodzicy
1 x Czotki 50 - czarne
1 x Puzzle - Monaster w Jabłecznej
1 x Modlitewnik dla dzieci
1 x Ikonki podróżne składane /nr 2/
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy
1 x Czotki czarne /nr 1/
1 x Kl. II - Boże, błogosław; Hospodi, błagosłowi
2 x Akatyst do świętej równej apostołom Marii Magdaleny
1 x Łampada stojąca nr 14 c
1 x Sakrament
1 x Akatyst do M.B. „Kielich Nieupijający”
1 x Boże Narodzenie
1 x Świecznik na świece ofiarne /nr 9GN/
1 x Łampada nr 9 złocona
1 x Ojciec Leonid Chrol
1 x Kazańska Ikona Bogarodzicy - złocenie
1 x Synaksarion - 07 Lipiec
1 x Św. Mikołaj /md/
1 x Frędzle srebrne 7 cm
1 x Boh + 2CD
1 x 12 ewangelii pasyjnych Wielkiego Piątku
1 x Homilie niedzielne i świąteczne t. 1-2
1 x Akatyst do Zbawiciela + ikona
1 x Spotkanie Pańskie
1 x Jezus Chrystus "Pantokrator" /nr2/
1 x Objaśnienie dziesięciu przykazań danych Mojżeszowi
1 x Ikonka okrągła /nr 6/
1 x Akatyst PB Wybawienie z powodu nieszczęść cierpiących
1 x O naszym prawosławiu
1 x Zakładka do Ewangelii - czerwona
1 x Mirra - Atos - ładan
1 x Eucharystia Apostołów
1 x Świecznik ozdobny 1
1 x Dzieje Prawosławia na terenie diecezji lub-chełm do 1918r
1 x Anioł Stróż /nr 1/
1 x Wstążka do szat biało-złota (O) szer. 20
1 x Molitwa Iisusowa t.4
1 x Encyklopedia T.64
1 x Akatyst ku czci Iwierskiej Ikony Matki Bożej
2 x Akatyst do św. Jana Kormiańskiego
1 x Łampada nr 8 /cz/ - złocona
1 x Karteczki intencyjne "O zdrawii"
1 x Łampada stojąca /nr 15/
1 x Hierarchia, kler i pracownicy KP. wyd.II
1 x Ikona Bogarodzicy "Siedem strzał" /nr 2/
1 x Dawno temu w Zwierkach ...
1 x Niech się nie trwoży serce wasze ...
1 x Dyplom ukończenia nauki religii prawosławnej /03/ BO
1 x Prorok Moisiej
1 x Franciszek Skoryna. Mała księga podróżna 1522-2022
1 x Pas z modlitwą
1 x św. apostoł Filip
1 x Kadzielnica nr 4 złocona z dzwonkami (sześciokątna)
1 x Listy misjonarskie Św. Mikołaj Serbski (Przekład K.Tur)
1 x Modlitewnik Prawosławny (VI wydanie)
1 x Dyplom ukończenia nauki religii prawosławnej /01/
1 x Czytania Liturgiczne 2023
1 x Wjazd Pana naszego Jezusa Chrystusa do Jerozolimy
1 x Sakrament Małżeństwa
1 x CD - (Szurbak) - Całonocne Czuwanie
1 x Zamordowane wsie
1 x Aniołek. Opowiadania
1 x Akatyst do świętej równej apostołom Marii Magdaleny (om)
1 x Ikona Anioła Stróża - ryza, ramka
7.762,70zł
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce