3,00zł

Przemienienie Pańskie

Przemienienie Pańskie

Preobrażenije Hospodnie (6/19 sierpnia)
Rozmiar 210 x 260

Przemienienie Pańskie jest nieruchomym świętem, z liczby dwunastu wielkich świąt, obchodzonym 6/19 sierpnia. Zostało ustanowione w IV w. we wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego i należy do najważniejszych świąt poświęconych Chrystusowi. Jego najstarsze przedstawienia pochodzą z czasów cesarza Justyniana (VI w.) i mają głównie charakter symboliczny. W VIII w. sztuka zachodnia przejęła bizantyjski typ przedstawienia sceny, eksponując przy tym jego narracyjny charakter. W ikonografii prawosławnej dominujący pozostał symbolizm.
Przemienienie Pańskie jest jednym z najczęściej przedstawianych w ikonografii świąt. Obok przedstawień Chrztu Pańskiego i Pięćdziesiątnicy posiada ono trynitarny charakter (słyszymy na nich głos Ojca, widzimy światło Świętego Ducha oraz oślepiające oblicze Syna). W Przemienieniu Święta Trójca objawiła się przede wszystkim w chwale niestworzonego Boskiego Światła, które wszystko przenika i wypełnia, które wszystko tajemnie przemienia. Właśnie tym niesamowitym wylewem Boskiego Światła przepełniona jest ikona Przemienienia Pańskiego. Naukę pisania ikon nie tylko kolorami, co przede wszystkim światłem Taboru w dawnych czasach początkujący ikonopiscy rozpoczynali właśnie od ikony Przemienienia.
Podstawą ikonograficznych przedstawień święta jest Ewangelia. Okoliczności Przemienienia opisali wszyscy, poza Janem, ewangeliści (Mt 17, 1-13; Mr 2, 1-12; Łk 9, 28-36). Ikona Przemienienia przedstawia przy tym w jednej scenie dwa przeciwstawne światy - pozaziemski i ludzki. Z jednej strony, w górnej części ikony, widzimy Chrystusa unieruchomionego w emanującym z Niego transcendentnym Pokoju, który ogarnia pochylone postacie Mojżesza i Eliasza i tworzy krąg doskonały. Z drugiej, w jej dolnej części, jesteśmy świadkami pełnego dynamizmu ruchu apostołów.
Centralną postacią ikony jest Jezus Chrystus na szczycie Góry Tabor w Galilei w białych, jaśniejących szatach: „Twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło” (Mt 17, 2). Przedstawiany jest On „w postaci Boga”, jako jedna z Hipostaz Świętej Trójcy. Prawą rękę ma uniesioną w błogosławieństwie, a w lewej trzyma zwinięty zwój (w sztuce zachodniej częściej ma modlitewnie rozpostarte w powietrzu ramiona), z tyłu zaś ocienia Go ogromna mandorla, diagram utworzony z okręgów współśrodkowych, ze wszystkich sfer stworzonego wszechświata. Odbija ona jakby bijące z Chrystusa złociste promienie. Często w okrąg mandorli, wpisywana jest sześcioramienna gwiazda, wyobrażająca „świetlisty obłok”, znak Świętego Ducha i transcendentne źródło Bożych energii. Emanujące ze Zbawiciela promienie, symbolizujące Boskie energie-moce, rozświetlają postacie i szaty stojących po obu stronach proroków Eliasza i Mojżesza, szaty powalonych na ziemię trzech apostołów (niekiedy w stronę każdego z nich skierowany jest oddzielny promień światła), a nawet schodkowe uskoki góry.
Tabor konturami zwęża się ku górze, na samym szczycie dzieląc się na trzy niewielkie występy. Na środkowym, ledwie dotykając stopami skał, a niekiedy bardziej unosząc się nad nią, stoi Chrystus, na sąsiednich jego rozmówcy - Eliasz i Mojżesz, wielcy wizjonerzy Starego Testamentu. Zbawiciel rozmawia z nimi o Swojej przyszłej męce. Już wcześnie obaj oni spotkali się z Chrystusem: pierwszy doznał obecności Boga na Górze Karmel, gdzie Bóg przemawiał do niego szeptem, drugi w gęstym obłoku na Górze Synaj. Wskazują oni na Prawo i Proroków - dwie główne części Starego Testamentu. Eliasz, z modlitewnie złożonymi dłońmi, znajduje się po prawicy Zbawiciela, stojący po Jego lewej stronie Mojżesz w rękach dzierży księgę lub tablice z Dziesięciorgiem Przykazań. Pierwszy, przedstawiany jako długowłosy i siwobrody starzec, jest orędownikiem żyjących, drugi, jako młody człowiek o ciemnych włosach - zmarłych.
Cud Przemienienia dokonał się nie przed całym ludem, lecz o obecności wybranych uczniów Chrystusa. Jego świadkami byli tylko najbliżsi z nich - apostołowie Piotr, syn Zebedeusza Jakub i jego brat Jan Teolog. Oni to byli zdolni wytrzymać wizję chwały nie do zniesienia dla człowieka i zostali dopuszczeni najbliżej poznania tajemnicy mesjańskiej. Aby jednak nie wodzić i tych wybranych apostołów na pokuszenie ciężkim doświadczeniem Krzyża, Chrystus ukazuje się im w blasku Swojej boskiej chwały.
Trzej apostołowie umieszczani są na ikonach u podnóża góry. Zwykle przedstawia się ich jak spadają ze stromego szczytu „na złamanie karku” (odwołanie do Ewangelii św. Mateusza i św. Marka: „upadli na twarz i bardzo się zlękli”) lub jak przerażeni oślepiającą wizją leżą przytuleni do ziemi i kryją swoje twarze w fałdach szat. Dużo rzadziej są nieruchomi i w różnych pozach leżą na ziemi (odwołanie do Ewangelii św. Łukasza: „snem byli zmorzeni”). W poszczególnych wersjach ikony rozmieszczani są różnie. Najczęściej Piotr (którego można rozpoznać po brodzie i kręconych włosach) ukazywany jest po prawej stronie w pozycji klęczącej w chwili, gdy unosi dłoń, by zasłonić się przed światłem. Odziany w czerwone szaty Jan, z wyglądu najmłodszy, zwykle jest po środku, pada na ziemię, odwracając się plecami do światła. Jakub przeważnie występuje z lewej strony, w pozie ucieczki lub jak odchylony do tyłu pada na wznak. Na wielu ikonach w kierunku każdego z apostołów od postaci Chrystusa kierowany jest jeden promień światła.
W sztuce zachodniej apostołowie często klęczą, a w ich pobliżu pojawiają się trzy namioty (których budowę zaproponował apostoł Piotr), które niekiedy ukazywane są jako małe kaplice. U stóp góry przedstawiany też bywa tłum uczniów, kobiet i mężczyzn oraz epileptyk, proszący Chrystusa o pomoc.
Przepełniona symbolami prawosławna ikonografia, głównie pochodząca z Bałkanów, zna szczególny warianty Przemienienia Pańskiego rozszerzony o elementy narracyjne. W XIV-XV w. na ikonach (m.in. Teofan Grek) zaczęto przedstawiać wspinających się i schodzących z góry Chrystusa z trzema apostołami, a w górnych narożnikach ikony umieszczano minaturowe półpostacie Eliasza i Mojżesza na obłokach z towarzyszącymi im aniołami. I tam jednak dominujące znaczenie ma światłość taborycka, „pierwowzór chwały i piękności Bożej”.
Sztuka zachodnia przedstawiająca scenę Przemienienia Pańskiego w przeważającej części pozbawiona jest niezwykłości i dramatyzmu charakterystycznych dla ikonografii prawosławnej. Dominuje w niej element narracyjny i czysto realistyczny. Często jest to scena rodzajowa rozgrywająca się nie na górze i umieszczona w zwykłym pejzażu.

oprac. Jarosław Charkiewicz

www.cerkiew.pl

Recenzje

Producent
Szybkie wyszukiwanie
 
Użyj słów kluczowych, aby znaleźć produkt, którego szukasz.
Zaawansowane wyszukiwanie
4 x Cynamon - Atos - ładan
2 x Orzech włoski - Atos - ładan
2 x Kwiat Atosu - ładan
4 x Mirra - Atos - ładan
4 x Orzech włoski - Atos - ładan
4 x Anielski - Atos - ładan
3 x Cyprys - Atos - ładan
3 x Kwiat pustyni - Atos - ładan
3 x Cynamon - Atos - ładan
3 x Mirra - Atos - ładan
5 x Kwiat Pustyni - Atos - ładan
4 x Wiesiołek - Atos - ładan
1 x Niedzielny - Atos - ładan
3 x Cyprys - Atos - ładan
4 x Gardenia - Atos - ładan
2 x Gardenia - Atos - ładan
4 x Lilia - Atos -ładan
4 x Bizantyjskie - Wizantino - Atos - ładan
3 x Kwiat cytryny - Atos - ładan
4 x Kwiat cytryny - Atos - ładan
4 x Kwiat Atosu - ładan
2 x Piżmo - Atos - ładan
3 x Kadzidło zwykłe
2 x Jaśmin - Atos - ładan
2 x Wizantino - Atos - ładan
3 x Piżmo - Atos - ładan
3 x Anielski - Atos - ładan
3 x Wiesiołek - Atos - ładan
3 x Lilia - Atos - ładan
2 x Czytania na 2022 rok - kalendarz
1 x Życie, choroba, śmierć
1 x O naszym prawosławiu
2 x Tragiczna w skutkach Unia Brzeska 1596
1 x Zamordowane wsie
1 x Prawosławie w dziejach Słowian
1 x Modlitewnik Prawosławny (VI wydanie)
1 x Siewcy. Laureaci Nagrody Ostrogskiego
1 x Cerkwie Południowej Białostocczyzny
1 x Akafist do Przenajświętszej Bogarodzicy Wsiecaryca
1 x Czetwierojewangielije t.2
1 x Zmartwychwstanie i ikona
1 x Posledowanije Molebnych Pienij
1 x Iisus Christos. Żyzń i uczenije t.1-6
1 x Droga do Królestwa Niebieskiego
1 x Akafistnik - Swiato-Uspienska Poczajowska Ławra
1 x Modlitwa otwiera niebo
2 x Ateńska świątynia
1 x Święty Sylwan z Góry Atos
2 x Kim jest człowiek, że o nim pamiętasz?
2 x Akafist Św. Męczennikom ziemi Chełmskiej i Podlaskiej
2 x Katedralna cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego w Lublinie
1 x Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria t.1
1 x Rozświetlona przez Światłość Trójsłoneczną
1 x Dogmaticzeskoje bohosłowije M.Pomazanskij
1 x Akatyst za zmarłego
1 x Cerkiew prawosławna w Polsce
1 x Wielki Post
1 x Polichromia Cerkwi Św. Mikołaja w Michałowie
1 x Współczesna teologia prawosławna
1 x Ikona podwójna duża /nr 1/
1 x Ikona podwójna duża /nr 3/
1 x Ikona potrójna mała /nr 10/
2 x Przebóstwienie człowieka
1 x Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria t.3
2 x Żywoty Świętych - listopad cz.1
1 x Akatyst do Zbawiciela + ikona
1 x Bożestwiennaja Liturgija swiataho Wasilija Wielikaho - służebnik
1 x Czetwierojewangielije t.3
1 x Apostoł Paweł. Biografia
1 x Akatyst do św. Nektariusza
1 x 10 Przykazań Bożych
1 x Akafist o upokojenii usopszych
1 x Biblia w opowiadaniach dla dzieci
1 x Akatyst św. Antoniemu, Janowi i Eustachemu
1 x Alfabet prawosławnego przedszkolaka
1 x Ikona.Gieorgij Gaszew. Album
1 x Antonij Mitropolit Surożskij. Trudy.
1 x Encyklopedia T.60
1 x Eucharystia - Misterium Królestwa
1 x Pomiannik - m n
1 x Encyklopedia T.61
1 x Ogień Ducha Świętego
1 x Encyklopedia T.45
1 x Święta Liturgia św. Jana Złotoustego
1 x Encyklopedia T.52
1 x Pascha ikony. Villa dei Misteri Jerzy Nowosielski
1 x Encyklopedia T.44
1 x Encyklopedia T.55
1 x Encyklopedia T.42
1 x Smoleńska Ikona Bogarodzicy /nr 5/
1 x Prawosławie. Światło ze Wschodu
1 x Nie odrzucaj Bożego daru
3 x Homilie t. III - IV
1 x Elpis nr 15/16
1 x Elpis Tom 17
1 x Sakrament Małżeństwa
1 x Ikona podwójna duża /nr 2/
1 x Encyklopedia T.51
1 x Elpis nr 9/10
1 x Elpis nr 17/18
1 x Elpis nr 7/8
1 x Encyklopedia T.41
1 x Encyklopedia T.53
1 x Elpis nr 6
1 x Encyklopedia T.32
2 x Jaśmin - Atos - ładan
1 x Elpis nr 4
1 x Elpis nr 13/14
1 x Rocznik prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej 2019
1 x Rocznik prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej 2020
2 x W drodze ku wieczności
1 x Misteria uzdrowienia
1 x Kalendarz 2022 r. z troparami i kondakami
2 x M.-S. Przesłanie Wielkiego kanonu św. Andrzeja z Krety
2 x Homilie t. III Bezustanna Opieka
1 x Królestwo Wnętrza
2 x Żywoty Świętych - listopad cz.2
1 x Kalendarzyk kieszonkowy 2022 r.
2 x Tam skarb twój, gdzie serce twoje...
1 x Terminarz - kalendarz 2022
1 x Kalendarz Prawosławny 2022
1 x Akatyst do św. Paraskiewy Serbskiej
1 x Apostoł Piotr. Biografia
1 x Boska Liturgia Świętego Bazylego Wielkiego
1 x Cerkwie, kaplice, kapliczki. Orthodox churches. Православные хр.
1 x Akatyst Boskim Cierpieniom Chrystusowym
1 x Bożestwiennaja Liturgija swiataho Ioanna Złatoustaho - Służebnik
1 x Przewodnictwo duchowe w monastycyzmie prawosławnym
1 x Akafist ku czci Zmartwychwstania Pańskiego
1 x Euchologion t.1, t2, uzupełniający - komplet
1 x Dogmatika prawosławnoj cerkwi - Pnewmatologija
1 x Ikony z monasteru w Zwierkach
1 x Chełmsko - Podlaski zbiór melodii cerkiewnych
1 x Antonij Mitropolit Surożskij. Trudy. Kniga wtoraja.
1 x Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria t.2
1 x Hierarchia, kler i pracownicy KP. wyd.II
1 x Akatyst do św. Eliasza
1 x Cypryjscy święci
1 x Istoria Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria t.1-3
1 x Akafist Uspieniju Preswiatoj Bogorodicy
1 x Izbrannyje propowiedi i wospominanija
1 x Akatyst do Bogurodzicy Wszystkich Strapionych Radości
1 x Czetwierojewangielije t.1
1 x św. Spirydon (nr 1)
2 x Kadzidło Atoskie Anielskie
11.021,30zł
Poleć produkt
Podziel się poprzez e-mail. Udostępnij na Facebooku. Podziel się na Twitterze.
osCommerce